Tης Σίσσυς Σταυροπιερράκου
Ζήτημα “κουρέματος” των υπέρμετρων προστίμων έως και 500 ευρώ που επιβάλλονται σε περιπτώσεις εκπρόθεσμων μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ ανοίγει η Διαρκής Επιτροπή για την αρωγή της φορολογικής πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, ζητώντας την αναθεώρηση τους.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιβολή των νέων αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν εφαρμόζεται και αναδρομικά, δημιουργεί σοβαρά θέματα νομικής βεβαιότητας ενώ δεν βοηθά στη φορολογική συμμόρφωση.
javascript:false
Ήδη από τον Νοέμβριο του 2025 είχε καταθέσει αναλυτικό υπόμνημα προς την ηγεσία του υπουργείου και τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ζητώντας την πλήρη επανεξέταση του νέου πλαισίου που προβλέπει πρόστιμα 250 η 500 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος υπογραμμίζοντας ότι έχουν προκληθεί μεγάλες αντιδράσεις από επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Το υπουργείο Οικονομικών φέρεται να επανεξετάζει το υφιστάμενο καθεστώς με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι θα υπάρξει διορθωτική παρέμβαση με εξορθολογισμό των προστίμων.
Κύμα ενστάσεων και προσφυγών
Κεντρικό αίτημα της Επιτροπής αποτελεί η αποκατάσταση της αναλογικότητας, καθώς το νέο πλαίσιο επιβάλλει πρόστιμα της τάξης των 250 ή 500 ευρώ, σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς των 100 ευρώ ή ακόμη και των μηδενικών κυρώσεων.Είναι ενδεικτικό ότι η εφαρμογή της διάταξης έχει προκαλέσει αναταράξεις στην αγορά με αυξημένο κύμα ενστάσεων από επιχειρήσεις και επαγγελματίες, καθώς οι κυρώσεις επιβάλλονται ακόμη και σε δηλώσεις χωρίς φορολογικό αποτέλεσμα, δηλαδή σε περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή και το Δημόσιο δεν υφίσταται οικονομική απώλεια. Σύμφωνα με λογιστές και φορείς της αγοράς, η επιβολή υψηλών προστίμων σε δηλώσεις που δεν δημιουργούν φορολογική οφειλή, ούτε προκαλούν ζημία στο Δημόσιο, δεν υπηρετεί κανέναν φορολογικό ή οικονομικό σκοπό.
Αντίθετα, το ζήτημα έχει οδηγήσει σε δεκάδες προσφυγές ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ενώ αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στη λήψη φορολογικής ενημερότητας.
Σημειώνεται ότι ενώ το πρόστιμο για μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων “από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση φόρου” που προέβλεπαν οι προηγούμενοι νόμοι (ν. 4174/2013 και ν. 4987/2022) στο άρθρο 54 και σε ειδικές περιπτώσεις μηδέν ήταν 100 ευρώ, με τις νέες διατάξεις του άρθρου 53 και μάλιστα αναδρομικά από 19.4.2024 (ημερομηνία δημοσίευσης του ΚΦΔ) το πρόστιμο ορίζεται σε 250 ευρώ ή 500 ευρώ ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος.
Ενιαία αντιμετώπιση
Στο υπόμνημά της, η Επιτροπή ζητεί την επέκταση της ήδη υφιστάμενης ρύθμισης της παρ. 7 του άρθρου 53 – όπου υπάρχει όριο 100 ευρώ για δηλώσεις φόρου εισοδήματος – και στις περιπτώσεις παρακρατούμενων φόρων. Στόχος είναι να υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση και να αποτραπεί η επιβολή υπέρμετρων επιβαρύνσεων σε περιπτώσεις χωρίς ουσιαστικό δημοσιονομικό ενδιαφέρον.
Πιο συγκεκριμένα προτείνει:
– Εξαίρεση των περιπτώσεων όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
– Μείωση προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων με όριο συνολικού προστίμου, ώστε να μην μπορεί να υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο ποσό.
– Εφαρμογή του κανόνα μη επιβολής προστίμου σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση, ή όταν το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, είναι έως 100 ευρώ.
