ΝΕΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ

Μαχητό τεκμαρτού εισοδήματος ατομικών επιχειρήσεων – Απόφαση ΑΑΔΕ: Καθορισμός διαδικασίας αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, του χρόνου διενέργειας του ελέγχου καθώς και ειδικότερων θεμάτων

Με τη νέα απόφαση Α.1055/2024 καθορίζεται η διαδικασία αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, του χρόνου διενέργειας του ελέγχου, καθώς και ειδικότερων θεμάτων για την εφαρμογή των παρ. 3 και 4 του άρθρου 28Α του ΚΦΕ.

Αναλυτικά η απόφαση:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α
ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΚΑΤ’ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡ. 3 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 28Α ΚΦΕ

Άρθρο 1
Αίτηση για την αμφισβήτηση του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος – Χρόνος και προθεσμία υποβολής

1. Ο φορολογούμενος, δύναται να αμφισβητήσει για αντικειμενικούς λόγους το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα από την άσκηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας του άρθρου 28Α ΚΦΕ επί του οποίου προσδιορίσθηκε φόρος εισοδήματος, με την υποβολή αίτησης μέσω ειδικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη της Α.Α.Δ.Ε. που θα αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό.
2. Η αίτηση υποβάλλεται μετά την έκδοση της πράξης διοικητικού ή διορθωτικού (κατόπιν υποβολής τροποποιητικής δήλωσης) προσδιορισμού φόρου εκάστου φορολογικού έτους, οποτεδήποτε μέχρι την κοινοποίηση από τη Φορολογική Διοίκηση εντολής ελέγχου φορολογίας εισοδήματος ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού του φόρου. Η τροποποίηση υποβληθείσας αίτησης είναι δυνατή εντός των προθεσμιών του προηγούμενο εδαφίου.

Άρθρο 2
Λόγοι αμφισβήτησης και απαιτούμενα δικαιολογητικά

1. Η αίτηση του άρθρου 1 περιέχει τους αντικειμενικούς λόγους για τους οποίους αμφισβητείται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, ήτοι τα πραγματικά περιστατικά που άγουν αντικειμενικά σε μείωση της επαγγελματικής δραστηριότητας είτε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είτε για ολόκληρο το φορολογικό έτος. Με την αίτηση συνυποβάλλονται σε ηλεκτρονική μορφή τα απαραίτητα για την απόδειξη των ισχυρισμών του φορολογούμενου δικαιολογητικά, όπως ορίζονται στην παρ. 2.
2. Οι αντικειμενικοί λόγοι που δύναται να επικαλεσθεί ο φορολογούμενος και τα δικαιολογητικά που συνυποβάλλονται για την απόδειξη αυτών, κατά περίπτωση είναι τα εξής:

α) Στρατιωτική θητεία, για την απόδειξη της οποίας εάν έχει λήξει η θητεία του φορολογούμενου προσκομίζεται πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης και εάν ο φορολογούμενος εξακολουθεί να υπηρετεί τη θητεία του συνυποβάλλεται βεβαίωση της Μονάδας που υπηρετεί.

β) Φυλάκιση, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλεται αποφυλακιστήριο από το κατάστημα κράτησης ή πιστοποιητικό κράτησης.

γ) Νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλεται βεβαίωση νοσηλείας σε δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική.

δ) Αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλεται βεβαίωση κυοφορίας είτε από την ΗΔΙΚΑ είτε από δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική.

ε) Αδυναμία άσκησης δραστηριότητας κατά τους δώδεκα (12) μήνες μετά τον τοκετό ή την υιοθεσία ή την αναδοχή τέκνου, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλονται: αα) σε περίπτωση τοκετού, πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης, ββ) σε περίπτωση υιοθεσίας, η δικαστική απόφαση με την οποία τελείται η υιοθεσία, συνοδευόμενη είτε από πιστοποιητικό τελεσιδικίας είτε από αποδεικτικό/έκθεση επίδοσης της απόφασης στον αρμόδιο Εισαγγελέα και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ενδίκων μέσων και γγ) σε περίπτωση αναδοχής τέκνου η πράξη τοποθέτησης σε ανάδοχη οικογένεια (δικαστική απόφαση, σύμβαση, πράξη/απόφαση του αρμόδιου φορέα) και βεβαίωση καταχώρισης του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων ή στο Εθνικό Μητρώο Εγκεκριμένων Αναδοχών ή στο Μητρώο Ασυνόδευτων Ανηλίκων.
Στην περίπτωση της υιοθεσίας λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος έναρξης των αποτελεσμάτων της κατά τα οριζόμενα στον Αστικό Κώδικα, ήτοι ο χρόνος κατά τον οποίο η δικαστική απόφαση κατέστη τελεσίδικη είτε σύμφωνα με το πιστοποιητικό τελεσιδικίας, όταν προσκομίζεται, είτε με την πάροδο τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της δικαστικής απόφασης στον αρμόδιο εισαγγελέα και τη μη άσκηση ενδίκων μέσων. Εάν η υιοθεσία του τέκνου λάβει χώρα μετά την αναδοχή αυτού, λαμβάνεται υπόψη η πρώτη ένταξη του τέκνου στην οικογένεια του φορολογούμενου με τη διαδικασία της αναδοχής.

στ) Εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Για την απόδειξη της αδυναμίας συνυποβάλλεται απόφαση/ βεβαίωση του αρμόδιου φορέα για τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως πληγείσας ή απόφαση/πράξη του αρμοδίου οργάνου με την οποία παρέχεται κρατική αρωγή για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνία ως πρώτη αρωγή ή επιχορήγηση, ή προκαταβολή επιχορήγησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4797/2021 (Α’ 66). Η συνολική ή μερική αδυναμία άσκησης της δραστηριότητας διαρκεί για όσο χρονικό διάστημα (ημέρες) ισχύει η κήρυξη με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 και 30 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), της περιοχής που, κατά περίπτωση, εδρεύει ή έχει εγκατάσταση η επιχείρηση, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.

ζ) Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλεται απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας ή η άδεια άσκησης επαγγέλματος ή σχετική βεβαίωση από τον αρμόδιο φορέα.

η) Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον, για την απόδειξη της οποίας συνυποβάλλεται η απόφαση της δημόσιας αρχής.

θ) Άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας πέραν των ανωτέρω αναφερόμενων, ήτοι ανυπαίτια γεγονότα εντελώς εξαιρετικής φύσης, τα οποία δεν αναμένονταν, ούτε ήταν δυνατό να προληφθούν ή να αποτραπούν από τον φορολογούμενο, ούτε με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης και τα οποία εμπόδισαν την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Τέτοιο γεγονός δύναται ιδίως να συνιστά σοβαρό πρόβλημα υγείας του φορολογούμενου ή τέκνου του, λόγω ασθένειας ή ατυχήματος, για το οποίο δεν απαιτείται νοσηλεία, αλλά αποδεικνύεται με βάση ιατρική γνωμάτευση από νοσοκομείο ή κλινική ότι εμποδίζει για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί, την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του φορολογούμενου.
 
Άρθρο 3
Αρμόδιο όργανο και διαδικασία για την εξέταση και την αποδοχή ή απόρριψη της αίτησης

1. Η αίτηση του άρθρου 1 εξετάζεται από τον Προϊστάμενο της υπηρεσίας η οποία είναι αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φορολογούμενου για το οικείο φορολογικό έτος.
2. Ο Προϊστάμενος της υπηρεσίας της παρ. 1, ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του υπόχρεου και σε περίπτωση αποδοχής τους, υποχρεούται να μειώσει ανάλογα το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, λαμβάνοντας υπόψη το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (ημέρες) για το οποίο αποδεικνύεται ότι περιορίσθηκε η άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας του φορολογούμενου. Ακολούθως, ο Προϊστάμενος της υπηρεσίας της παρ. 1 εκδίδει νέα πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, σύμφωνα με το άρθρο 32 του ΚΦΔ, με την οποία ο φόρος προσδιορίζεται ως εξής:

α) Με βάση το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα που δηλώθηκε από τον φορολογούμενο εάν αυτό υπερβαίνει το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, όπως μειώθηκε κατά τα ανωτέρω ή

β) με βάση το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, όπως μειώθηκε κατά τα ανωτέρω εάν αυτό υπερβαίνει το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα που δηλώθηκε από το φορολογούμενο.

Η πράξη που εκδίδεται κατά τα αναφερόμενα στο προηγούμενο εδάφιο κοινοποιείται στον φορολογούμενο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΦΔ.

3. Σε περίπτωση μη απόδειξης των ισχυρισμών του φορολογούμενου, ο Προϊστάμενος της υπηρεσίας της παρ. 1, απορρίπτει αιτιολογημένα την αίτηση και κοινοποιεί στον φορολογούμενο την απορριπτική απόφαση (Παράρτημα Α), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΦΔ. Σε περίπτωση που πριν την εξέταση της υποβληθείσας αίτησης κοινοποιηθεί στον φορολογούμενο εντολή ελέγχου φορολογίας εισοδήματος, η αίτηση εξετάζεται από την αρμόδια υπηρεσία κατά προτεραιότητα.
4. Κατά της απόφασης της παρ. 3 με την οποία απορρίπτεται η αίτηση ή κατά της σιωπηρής απόρριψης αυτής, χωρεί άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 63 ΚΦΔ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β
ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤ’ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡ. 4 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 28Α ΚΦΕ

Άρθρο 4
Διαδικασία και προϋποθέσεις υποβολής αιτήματος της παρ. 4 άρθρου 28Α ΚΦΕ

1. Στην περίπτωση που ο φορολογούμενος αμφισβητεί το ελάχιστο ποσό εισοδήματος από την άσκηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας που προσδιορίζεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 28Α του ΚΦΕ για ιδιαίτερους λόγους πέραν των αντικειμενικών λόγων που ορίζονται στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου, αιτείται τη διενέργεια ελέγχου του άρθρου 23 του ΚΦΔ προκειμένου να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής του για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού, με την υποβολή εμπροθέσμως της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους που αφορά, συμπληρώνοντας τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1 της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων. Μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 32 ΚΦΔ και την απόφαση που εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 7 του άρθρου 67 ΚΦΕ. Είναι δυνατή η ανάκληση του αιτήματος ελέγχου της παρ. 4 του άρθρου 28Α του ΚΦΕ με την υποβολή εμπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το ζήτημα αυτό. Δεν είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος ελέγχου της παρ. 4 του άρθρου 28Α του ΚΦΕ στην περίπτωση που έχει υποβληθεί αίτημα της παρ. 3 του ίδιου άρθρου.
2. Ο φορολογούμενος υποχρεούται το αργότερο εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 23 του ΚΦΔ, σύμφωνα με το Παράρτημα Β της παρούσας αναφορικά με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο. Η συμπλήρωση και υποβολή του ως άνω ερωτηματολογίου λαμβάνει χώρα μέσω ειδικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη της Α.Α.Δ.Ε. που θα αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό.
3. Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης και υποβολής του ερωτηματολογίου εντός της προθεσμίας της προηγούμενης παραγράφου από τον φορολογούμενο, το δικαίωμα της παρ. 4 του άρθρου 28Α του ΚΦΕ περί αμφισβήτησης του ελάχιστου ποσού εισοδήματος από την άσκηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας που προσδιορίζεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 28Α του ΚΦΕ απόλλυται. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος της παρ. 3 του ίδιου άρθρου.
4. Κατά τη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου ο φορολογούμενος υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για τη διακρίβωση της ορθότητας και της ακρίβειας των αναφερόμενων στο ερωτηματολόγιο.
5. Εφόσον κατά την υποβολή της δήλωσης ο φορολογούμενος επιλέξει τη διενέργεια ελέγχου, ενημερώνεται με σχετικό μήνυμα για το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης:

α) Να προσδιορίσει το εισόδημά του με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου κατά τις ειδικότερες προβλέψεις του ΚΦΔ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 του ΚΦΕ, και

β) να επεκτείνει τον έλεγχο σε προγενέστερα φορολογικά έτη ή/και λοιπές φορολογίες ή άλλα φορολογικά αντικείμενα ιδίως σε περίπτωση που οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική του κατάσταση.
 
Άρθρο 5
Διαδικασία, χρόνος διενέργειας και αποτελέσματα ελέγχου

1. Μετά την υποβολή της δήλωσης με αίτημα ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 4 η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει εντολή μερικού ελέγχου φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος στο οποίο αφορά η δήλωση. Ο έλεγχος διενεργείται εντός δώδεκα (12) μηνών από την κοινοποίηση της εντολής εφαρμοζομένων των σχετικών διατάξεων του ΚΦΔ. Με την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και τυχόν επιπλέον ποσό φόρου βεβαιώνεται ή ο φόρος που έχει βεβαιωθεί κατά το ποσό που δεν οφείλεται, διαγράφεται ή επιστρέφεται κατά περίπτωση.
    
2. Ο έλεγχος δύναται να επαληθεύει και τα λοιπά δηλωθέντα εισοδήματα του ελεγχόμενου από κάθε πηγή ή αιτία προβαίνοντας σε οποιαδήποτε ενέργεια προβλέπεται στον ΚΦΔ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 6
Έναρξη ισχύος

Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. (ΦΕΚ Β’ 2284/17-04-2024)

Τα Παραρτήματα Α και Β της παρούσας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής.

Δείτε την απόφαση στο φορολογικό αρχείο του κόμβου

Η ΑΑΔΕ εξέδωσε το παρακάτω Δελτίο Τύπου:

Αθήνα, 17 Απριλίου 2024

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΑΑΔΕ: Ψηφιακή διαδικασία αμφισβήτησης ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα

Ψηφιακά θα γίνεται η αμφισβήτηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, όπως προβλέπεται σε απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, (Α.1055/2024).
Η απόφαση προβλέπει μεταξύ άλλων:

• την προθεσμία υποβολής της αίτησης αμφισβήτησης του τεκμηρίου για αντικειμενικούς λόγους (παρ. 3, αρ. 28Α, ΚΦΕ),
• τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά,
• τη διαδικασία, τις προϋποθέσεις και την προθεσμία υποβολής αίτησης για τη διενέργεια ελέγχου (αρ. 23 ΚΦΔ),
• τον χρόνο διενέργειας ελέγχου (παρ. 4, αρ. 28Α ΚΦΕ).

Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι που αμφισβητούν το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα πρέπει, μέσω της νέας εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE, να υποβάλουν αίτημα αμφισβήτησης. Ανάλογα με το λόγο αμφισβήτησης, προβλέπονται ειδικότερα τα εξής:

Α. Αίτημα για την διενέργεια ελέγχου

Στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία γίνεται σε δύο βήματα:

1ο Βήμα: Ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει στην εμπρόθεσμη δήλωσή του ότι επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα, ζητώντας τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου (κωδικοί 443-444 του Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος).

2ο Βήμα: Εφόσον έχει ήδη συμπληρώσει τον σχετικό κωδικό στο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο φορολογούμενος πρέπει, το αργότερο εντός προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης, να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.

Το ερωτηματολόγιο θα συμπληρώνεται σε ειδική ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ, η οποία θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ο έλεγχος διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου.

Β. Αίτηση αμφισβήτησης για αντικειμενικούς λόγους

Στις περιπτώσεις αυτές, το αίτημα υποβάλλεται απευθείας στη νέα ψηφιακή εφαρμογή, που θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ειδικότερα, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και την έκδοση του εκκαθαριστικού (πράξη προσδιορισμού φόρου) και μέχρι την κοινοποίηση από τη Φορολογική Διοίκηση εντολής ελέγχου φορολογίας εισοδήματος ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου.

Ειδικότερα, οι αντικειμενικοί λόγοι και τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αδυναμία άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα ακόλουθα:

Αντικειμενικός Λόγος Συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά
Στρατιωτική θητεία Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης ή βεβαίωση της Μονάδας που υπηρετεί
Φυλάκιση Αποφυλακιστήριο από το κατάστημα κράτησης ή Πιστοποιητικό κράτησης
Νοσηλεία Βεβαίωση νοσηλείας
Εγκυμοσύνη Βεβαίωση κυοφορίας ΗΔΙΚΑ / δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική
Ανατροφή τέκνου δώδεκα (12) μήνες μετά: · τον τοκετό · ή την τεκνοθεσία · ή την αναδοχή τέκνου Πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης Δικαστική απόφαση και πιστοποιητικό τελεσιδικίας ή αποδεικτικό /έκθεσης επίδοσης της απόφασης στον αρμόδιο Εισαγγελέα και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ενδίκων μέσων Πράξη τοποθέτησης σε ανάδοχη οικογένεια και Βεβαίωση καταχώρισης του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων ή στο Εθνικό Μητρώο Εγκεκριμένων Αναδοχών ή στο Μητρώο Ασυνόδευτων Ανηλίκων
Φυσικές καταστροφές Απόφαση/Βεβαίωση του αρμόδιου φορέα για τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως πληγείσας ή απόφαση/πράξη του αρμοδίου οργάνου με την οποία παρέχεται κρατική αρωγή για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνία ως πρώτη αρωγή ή επιχορήγηση, ή προκαταβολή επιχορήγησης (ν.4797/2021 (Α΄ 66)) Η συνολική ή μερική αδυναμία άσκησης της δραστηριότητας διαρκεί για όσο χρονικό διάστημα (ημέρες) ισχύει η κήρυξη με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 και 30 του ν. 4662/2020 (Α΄27), της περιοχής που, κατά περίπτωση, εδρεύει ή έχει εγκατάσταση η επιχείρηση, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.
Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η άδεια
Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία επιβάλλεται η απαγόρευση
Άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας (πχ σοβαρό πρόβλημα υγείας, ατύχημα φορολογούμενου ή τέκνου του για το οποίο δεν απαιτείται νοσηλεία) Ιατρική γνωμάτευση από νοσοκομείο ή κλινική

Για περισσότερες διευκρινίσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με το Κέντρο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, στο τηλέφωνο 213 162 1000, τις εργάσιμες ημέρες και ώρες 07:30 – 17:00.

ΠΗΓΗ

Δεκτό κατά πλειοψηφία έγινε επί της αρχής και επί των άρθρων, το σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών «Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής».

Υπενθυμίζεται πως στο νομοσχέδιο ενσωματώθηκαν τέσσερις αλλαγές και νομοτεχνικές βελτιώσεις της τελευταίας στιγμής, τις οποίες ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης.

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά, να δούμε τελικά τι τελικά θα ισχύσει, ως προς την τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών. Το φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες δράσεις, όμως εμείς με το παρόν άρθρο, θα συνοψίσουμε τις αλλαγές που θα ισχύσουν για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Πλέον περίπου 730.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι θα έχουν ένα μίνιμουμ τεκμαρτό εισόδημα. Επομένως αν τα πραγματικά εισοδήματα βάσει των βιβλίων είναι μικρότερα από το τεκμαρτό ποσό, θα φορολογηθούν με βάση το τεκμαρτό.

Με το νέο πλαίσιο, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι θα φορολογούνται, κατ’ ελάχιστον με μια ειδική κλίμακα τεκμαρτού εισοδήματος, που θα ισχύσει το 2024 για το εισοδήματα του 2023. Ουσιαστικά, το όλο πλαίσιο αφορά, όσους και όσες δηλώνουν κέρδη λιγότερα από τον κατώτερο μισθό, που πλέον μπαίνει ως κατώτατο όριο εισοδήματος. Θα υπάρχουν βέβαια μεταβλητές, ανάλογα με τα χρόνια, το είδος του επαγγέλματος, τους μισθούς που δίνουν στους εργαζομένους τους, με βάση τον τζίρο.

Με τα νέα δεδομένα, κάθε ελεύθερος επαγγελματίας το 2024 θα φορολογηθεί για ελάχιστη επιχειρηματική αμοιβή που μπορεί να φτάσει έως το ποσό των 50.000 ευρώ ως εξής:

Ø Για τα 3 πρώτα έτη το τεκμαρτό κέρδος θα είναι μηδέν (απαλλαγή)

Ø Για το 4 έτος (2019), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 3.604 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 67% έκπτωση)

Ø Για το 5 έτος (2018), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 7.316 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 33% έκπτωση)

Ø Για το 6 έτος (2017), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 10.920 ευρώ (η βάση εκκίνηση με βάση τον νέο κατώτατο βασικό μισθό εργαζομένου με βάση την τελευταία ΕΓΣΣΕ, 780,00 Χ 14 μήνες)

Βλέπουμε λοιπόν ότι αρχικά θα υπάρχει απαλλαγή για τους νέους επαγγελματίες και έκπτωση. Τι θα ισχύσει όμως μετά;

Για τους παλαιότερους επαγγελματίες θα υπάρχει προσαύξηση στα έτη άσκησης δραστηριότητας που θα είναι 10% για την κάθε τριετία και με ανώτατο όριο τις τρεις τριετίες δηλαδή 30%. Αναλυτικά:

Ø Για 7 έως 9 έτη (2014-2016), τεκμαρτό κέρδος 12.012 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 10%)

Ø Για 10 έως 12 έτη (2011-2013), τεκμαρτό κέρδος 13.104 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 20%)

Ø Για 13 και άνω (προ 2010), τεκμαρτό κέρδος 14.196 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 30%)

Επίσης πέρα από τα έτη θα υπάρχει πλέον προσαύξηση για τυχόν υπαλλήλους που διαθέτει η επιχείρηση όπου βάσει μισθοδοσίας γίνεται προσαύξηση 10% των μισθών με ανώτατο όριο τις 15.000 ευρώ.

Αν υπάρχουν υψηλά έσοδα, το τεκμαρτό πλέον προσαυξάνεται κατά 5% επί της διαφοράς από τον μέσο όρο του κλάδου του με βάση τον ΚΑΔ. Υπήρξε βελτίωση στο αρχικό σχέδιο που προέβλεπε αύξηση 35%, 70% ή 100%. Το μέγιστο τεκμαρτό εισόδημα συνυπολογιζόμενου και του υψηλού τζίρου έχει ως ανώτατο όριο τα 50.000 ευρώ.

Ø Οι εκπτώσεις

Από τον νέο τρόπο φορολόγησης θα υπάρχουν εκπτώσεις που είναι οι εξής:

Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% στις εξής περιπτώσεις:

1. Επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία 67% έως 79%

2. Επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους

3. Γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα

4. Γονείς με εξαρτώμενα τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%

5. Γονείς πολύτεκνων οικογενειών

6. Εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος που δεν υπερβαίνει το 25% (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

7. Μείωση του τεκμηρίου σε ποσοστό 67% για όσους ασκούν δραστηριότητα στο 4ο έτος και 33% για τον 5ο χρόνο

8. Μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα θα έχουν οι επαγγελματίες με εποχική δραστηριότητα όπως π.χ τα κυλικεία στα σχολεία και τα τουριστικά επαγγέλματα. Για αυτές τις περιπτώσεις το ύψος του φορολογητέου τεκμαρτού εισοδήματος θα υπολογίζεται με βάση τον πραγματικό χρόνο δραστηριότητας και συγκεκριμένα με βάση τα δωδεκατημόρια. Για παράδειγμα 6 μηνών λειτουργία το ελάχιστο ποσό θα μειώνεται στο μισό δηλαδή για 6/12.

9. Το τεκμήριο μειώνεται για όσους επαγγελματίες αποκτούν εισόδημα από μισθούς, συντάξεις ή από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα καθώς τα ποσά αυτά θα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 14.196 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς 6.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 8.196 ευρώ (14.196-6000).

Ø Οι εξαιρέσεις ή απαλλαγές

Εξαιρούνται του μέτρου της τεκμαρτής φορολόγησης οι εξής περιπτώσεις:

1. Οι αγρότες

2. Οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%

3. Τα καφενεία σε χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους. Αφορά 1.800 επιχειρήσεις όπου τα προσδοκώμενα έσοδα ήταν και είναι περιορισμένα (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

4. Οι ασφαλιστικοί σύμβουλοι που συνεργάζονται σε έως 2 εταιρείες. Είναι κάτι αντίστοιχο με τους εργαζόμενους με «μπλοκάκι» (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

5. Οι επαγγελματίες με δραστηριότητα έως τρία έτη (νέοι στο επάγγελμα)

Ø Εξαίρεση από την προσαύξηση του τεκμηρίου με βάση τον τζίρο θα έχουν τα περίπτερα αλλά μόνο όσον αφορά το κομμάτι του τζίρου που προέρχεται από πωλήσεις καπνοβιομηχανικών προϊόντων (τσιγάρα, λοιπά καπνικά προϊόντα). Αφορά τους υπόχρεους με Κ.Α.Δ «εκμετάλλευση ψιλικών ειδών γενικά 47.19.10.01)», «εκμετάλλευση περιπτέρου με Κ.Α.Δ 47.26» και «λιανικό εμπόριο προϊόντων καπνού σε εξειδικευμένα καταστήματα με Κ.Α.Δ 47,26», για τον προσδιορισμό του ετήσιου κύκλου εργασιών του υπόχρεου και τον προσδιορισμό του μέσου όρου του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κ.Α.Δ δεν λαμβάνονται υπόψη οι πωλήσεις καπνοβιομηχανικών προϊόντων της περ. α’ της παρ.4 του άρθρου 30 του κώδικα Φ.Π.Α (Ν.2859/2000).

Για τους υπόχρεους με Κ.Α.Δ 47.19.10.01, 47.19.10.02 «εκμετάλλευση καταστήματος ψιλικών ειδών γενικά» ως μέσος όρος της περ. γ’, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος ετήσιου κύκλου εργασιών του συνόλου των επιτηδευματιών με τους δύο αυτούς Κ.Α.Δ, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό κύκλο εργασιών. Για την εύρεση του μέσου όρου ετήσιου κύκλου εργασιών των επιτηδευματιών με τους λοιπούς τεταρτοβάθμιους Κ.Α.Δ υπό τον Κ.Α.Δ 47.19, πλην των Κ.Α.Δ 47.19.10.01, 47.19.10.02, δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με Κ.Α.Δ Κ.Α.Δ 47.19.10.01 και 47.19.10.02.

Ø Για τους ασφαλιστικούς συμβούλους που συμβάλλονται σε έως δύο ασφαλιστικές επιχειρήσεις και θα πρέπει να δηλώνουν ως έδρα την οικία τους ανήκουν πλέον στις εξαιρέσεις (αλλαγή της τελευταίας στιγμής).

Ø Η μαχητότητα του τεκμηρίου

Με αφορμή την ψήφιση του νέου φορολογικού νομοσχεδίου, μία από τις διατάξεις που περιλαμβάνει, δίνει τη δυνατότητα στην ατομική επιχείρηση να ζητήσει να εξαιρεθεί από τον νέο τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού. Τι σημαίνει όμως στην πράξη η «μαχητικότητα»;

Στην ουσία ζητείται από την φορολογική αρχή να προβεί σε έλεγχο της επιχείρησης. Στο παρόν άρθρο θα πούμε λίγα πράγματα για τον έλεγχο.

→ Η έννοια του φορολογικού ελέγχου

Ως φορολογικός έλεγχος νοείται κάθε διαδικασία εξέτασης, από ελεγκτές δημοσίων φορολογικών υπηρεσιών, του βαθμού με τον οποίο ο φορολογούμενος έχει δηλώσει ορθά τα εισοδήματα και τα περιουσιακά του στοιχεία, βάση της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας).

Επιπρόσθετα, ο φορολογικός έλεγχος εξετάζει την ακρίβεια των υποβληθέντων φορολογικών εγγράφων, έτσι ώστε οι ελεγκτές να έχουν τη δυνατότητα επιβεβαίωσης του φόρου οφειλής. Ο φορολογικός έλεγχος αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία, μέσω της οποίας οι ελεγκτές καλούνται, μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες, να διαπιστώσουν τον βαθμό που ο φορολογούμενος εκπληρώνει ορθά τις φορολογικές του υποχρεώσεις.

Βασικός σκοπός των φορολογικών ελέγχων είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, με τον νομοθέτη να καθιερώνει τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων για να διαπιστωθεί η εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων των οικονομικών οντοτήτων, σε συνδυασμό με την έκδοση εντολής φορολογικού ελέγχου σύμφωνα με τις νομικές διατάξεις. Στόχος των φορολογικών ελέγχων είναι η δημιουργία ενός αποτελεσματικού οικονομικού συστήματος, το οποίο συμβάλλει στα εξής

Αύξηση δημοσίων εσόδων
Επιτάχυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης
Δίκαιη κατανομή φορολογικών επιβαρύνσεων στο γενικό πληθυσμό
Συμμόρφωση φορολογικών πολιτών
Η διενέργεια φορολογικών ελέγχων είναι το πιο σημαντικό μέσο που διαθέτει η φορολογική διοίκηση για να επιτύχει την αύξηση εσόδων στον κρατικό προϋπολογισμό. Επίσης, ο φορολογικός έλεγχος εκτός από δημοσιονομικό εργαλείο εξασφάλισης του κύριου δημόσιου εισοδήματος, διενεργούμενος βάσει της νομοθεσίας, συμβάλλει στην διασφάλιση της φορολογικής δικαιοσύνης και στην διατήρηση της οικονομικής και κοινωνικής ισορροπίας.

Ο έλεγχος από τη φορολογική αρχή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε επιχείρηση, ανεξαρτήτως εάν φοροδιαφεύγει ή όχι. Το ποιος θα κληθεί από τη φορολογική αρχή για να αιτιολογήσει τα εισοδήματά του δεν μπορεί να προσδιοριστεί εκ των προτέρων, ούτε γίνονται πάντοτε γνωστά στον φορολογούμενο ή την επιχείρηση. Για παράδειγμα ένας φορολογικός έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει κατόπιν καταγγελίας (επώνυμης ή ανώνυμης), επομένως η επιχείρηση δεν μπορεί να το γνωρίζει εκ των προτέρων ώστε να προλάβει την έναρξη του ελέγχου.

Το βασικό στοιχείο που θα πρέπει να έχει μια επιχείρηση, είναι η σωστή οργάνωση. Θα πρέπει συμμορφώνεται επακριβώς με το γράμμα του νόμου. Η φορολογική αρχή μπορεί να προχωρήσει σε προκαταρκτικό έλεγχο με βάση δημοσιευμένα στοιχεία της επιχείρησης, πληροφορίες από τα τραπεζικά ιδρύματα κτλ. Εάν πειστεί η φορολογική αρχή ότι δεν υπάρχουν υπόνοιες τέλεσης φορολογικών παραβάσεων, μπορεί να μην προχωρήσει στην έκδοση εντολής ελέγχου. Ακόμη όμως και αν υπάρξει τελικά φορολογικός έλεγχος, η σωστή οργάνωση μιας επιχείρησης και γενικά η ορθή λειτουργία του λογιστηρίου, θα οδηγήσει στην αποφυγή πληρωμής μεγάλων φόρων και προστίμων.

Η φορολογική αρχή, στο πλαίσιο του διενεργούμενου από αυτήν ελέγχου, κοινοποιεί στην επιχείρηση αίτημα, με το οποίο της ζητά να παρέχει εγγράφως πληροφορίες. Ενδεικτικά η φορολογική αρχή μπορεί να ζητήσει την δικαιολόγηση των δηλωθέντων εισοδημάτων, την απόδειξη των δαπανών της επιχείρησης, να ελέγξει συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις, να κάνει έλεγχο «κλειστής αποθήκης» κ.τ.λ. Η επιχείρηση δια του εκπροσώπου της (διαχειριστής, ιδιοκτήτης, εξουσιοδοτημένος λογιστής κ.ά.), απαντά στο αίτημα με υπομνήματα και προσκομίζοντας τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα, εντός της προθεσμίας που της θέτει η φορολογική διοίκηση. Είναι πολύ κρίσιμο το στάδιο αυτό και η σωστή εκπροσώπηση. Πρέπει να επεξηγηθούν πλήρως όλα όσα μπορεί να θεωρηθούν ύποπτα από τους ελεγκτές που έχουν οριστεί και χειρίζονται τον έλεγχο.

Εφόσον η φορολογική αρχή και οι ελεγκτές της, δεχτούν τους ισχυρισμούς της επιχείρησης, ο έλεγχος «κλείνει» και πληρώνονται τα τυχόν ποσά φόρων που έχουν προκύψει από τον έλεγχο. Υπάρχει περίπτωση να «κλείσει» ο έλεγχος χωρίς καμία χρέωση (πράγμα σπάνιο).

Σε περίπτωση που η φορολογική αρχή δεν πείθεται από τους ισχυρισμούς του φορολογούμενου ή της ελεγχόμενης επιχείρησης, θεωρεί δηλαδή ότι δεν έχει τηρηθεί η φορολογική νομοθεσία, της κοινοποιεί σημείωμα των διαπιστώσεων (πόρισμα του ελέγχου) μαζί με τον προσωρινό προσδιορισμό φόρου. Η ελεγχόμενη επιχείρηση εντός προθεσμίας 20 ημερών θα πρέπει να απαντήσει εγγράφως, πλήρως αιτιολογημένα και με σαφήνεια, τις θέσεις της ώστε να πετύχει την «ανατροπή» της απόφασης και του προσδιορισμού του φόρου. Η ελεγκτική αρχή επεξεργάζεται τις απόψεις της ελεγχόμενης επιχείρησης και εκδίδει της οριστικές πράξεις επιβολής φόρων και προστίμων.

Κατά το στάδιο αυτό, η επιχείρηση πρέπει να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) εντός 30 ημερών από την επίδοσή τους. Η ενδικοφανής προσφυγή συνιστά απαραίτητο στάδιο πριν την προσφυγή στη διοικητική δικαιοσύνη (Διοικητικά Δικαστήρια). Και στο στάδιο αυτό θα πρέπει η επιχείρηση να αποδείξει τους ισχυρισμούς της και τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό στάδιο γιατί η ισχυρισμοί στο στάδιο αυτό θα μεταφερθούν και στα επόμενα στάδια (π.χ διοικητικά δικαστήρια).

Σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή εάν δεν υπάρξει απάντηση εντός 120 ημερών από την κατάθεση της ενδικοφανούς προσφυγής από την ΔΕΔ, η επιχείρηση πλέον μπορεί να προσφύγει στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια εντός προθεσμίας 30 ημερών από την κοινοποίηση σε αυτήν της απορριπτικής απόφασης ή από την συμπλήρωση των ανωτέρω 120 ημερών.

Όλα τα ανωτέρω βέβαια δεν είναι χωρίς κόστος. Θα χρειαστεί χρόνος και χρήμα.

→ Πως μπορεί να ολοκληρωθεί ο έλεγχος χωρίς προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια

Ο έλεγχος μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς να χρειαστεί η προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια, μόνο στην περίπτωση που η ελεγκτική αρχή δεχτεί τους ισχυρισμούς της ελεγχόμενης επιχείρησης. Ο έλεγχος τότε ολοκληρώνεται και πληρώνονται τυχόν ποσά φόρων που προκύπτουν ή βέβαια και στην περίπτωση πλήρους αποδοχής των ισχυρισμών της ελεγχόμενης επιχείρησης από την φορολογική αρχή, οπότε μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς καμία χρέωση. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), θα έχει εκδώσει θετική απόφαση υπέρ της ελεγχόμενης επιχείρησης. Στατιστικά δικαιώνονται επιχειρήσεις σε ποσοστό περίπου 35%.

Ως συμπέρασμα και κλείνοντας το άρθρο, θα θέλαμε να τονίσουμε και πάλι, ότι ο φορολογικός έλεγχος δεν είναι εύκολη υπόθεση. Για να μπορέσει μια επιχείρηση να προβεί η ίδια σε έλεγχο ή όπως εμείς οι λογιστές λέμε στην γλώσσα μας «να προκαλέσει έλεγχο», θα πρέπει να λάβει σοβαρά όλους τους παράγοντες που αναφέρθηκαν. Η σωστή όμως μεθοδολογία, η οργανωμένη αντιμετώπιση, η καλή γνώση της φορολογικής νομοθεσίας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για τη σωστή αντιμετώπιση του ελέγχου και κατ’ επέκταση της επιβολής φόρων.

Να σημειωθεί, πάντως, ότι εάν αμφισβητηθεί το τεκμαρτό εισόδημα και ζητηθεί έλεγχος ο υπόχρεος πρέπει πρώτα να καταβάλει το φόρο που προκύπτει και στη συνέχεια να αναμένει τα αποτελέσματα του ελέγχου όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω.

Ø Παραδείγματα

→ Για νέους ελεύθερους επαγγελματίες

Νέος δικηγόρος με έναρξη το 2022, με 6.000 ευρώ δηλωθέν εισόδημα. Θα πληρώσει μειωμένο φόρο 4,5% και συγκεκριμένα θα πληρώσει φόρο 270 ευρώ. Επειδή θεωρείται νέος δεν θα φορολογηθεί με τον νέο τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού γιατί ανήκει στις εξαιρέσεις των 3 πρώτων ετών. Θα πληρώσει επομένως φόρο 270 ευρώ.

→ Προσαύξηση λόγω τζίρου 5% επί της διαφοράς (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

Έστω αυτοαπασχολούμενος με ετήσιο τζίρο 40.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών βάσει Κ.Α.Δ π.χ έστω 30.000 ευρώ. Υπερβαίνει επομένως τον μέσο όρο Κ.Α.Δ κατά 10.000 ευρώ. Η προσαύξηση με την αλλαγή κατά 5% (από 35%,70% ή 100%), θα εφαρμοστεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα έχουμε 10.000 ευρώ Χ 5%. Το τεκμήριο προσαυξάνεται κατά 500 ευρώ.

→ Προσαύξηση λόγω τζίρου και λόγω απασχόλησης προσωπικού

Έστω ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου με έναρξη δραστηριότητας το 1996, με τζίρο 60.000 ευρώ και δήλωση κερδών 15.000 ευρώ. Έστω ότι πλήρωνε μισθοδοσία 10.000 ευρώ. Έστω ο μέσος όρος Κ.Α.Δ ήταν 40.000 ευρώ. Ο φόρος που πλήρωνε, ανερχόταν στο ποσό των 2.000 ευρώ. Επίσης πλήρωνε τέλος επιτηδεύματος 650 ευρώ. Γενικό σύνολο φόρου 2.650 ευρώ. Για λόγους ευκολίας δεν θα αναφέρουμε την προκαταβολή φόρου. Θυμίζουμε ότι η προκαταβολή φόρου μειώθηκε στο 27,5% από 55%.

Με το νέο σύστημα φορολόγησης θα έχουμε τα εξής:

Βάση υπολογισμού 10.920 ευρώ
Προσαύξηση λόγω ετών 3.376 ευρώ (10.920 Χ 30%)
Προσαύξηση μισθοδοσίας 1.000 ευρώ (10.000 Χ 10%)
Προσαύξηση λόγω τζίρου 5% 2.000 ευρώ (60.000 – 40.000 = 20.000 Χ 10%)
Σύνολοo τεκμαρτού εισοδήματος: 17.296 ευρώ και Φόρος : 2.505 ευρώ. Πλέον τέλος επιτηδεύματος 325 ευρώ (650 Χ 50% μείωση). Τελικός Φόρος : 2.830 ευρώ.

Επιβάρυνση: 2.830 (τεκμαρτός τρόπος) – 2.650 (πραγματικά εισοδήματος): 180 ευρώ.

→ Συνταξιούχος με παράλληλη απασχόληση ως ελεύθερος επαγγελματίας

Έστω κάποιος ελεύθερος επαγγελματίας (άγαμος) που με δύο τριετίες. Το τεκμήριο υπολογίζεται σε 13.104 ευρώ (10.920 Χ 20%). Έστω ότι δηλώνει εισόδημα από σύνταξη ύψους 10.000 ευρώ. Το τεκμήριο μειώνεται στα 3.104 ευρώ. Θυμίζουμε ότι ο συνταξιούχος από την 1η Ιανουαρίου 2024 που θα συνεχίζει να εργάζεται θα δει την κατάργηση της παρακράτησης κατά 30% επί της σύνταξής του. Θα πληρώνει ως ελεύθερος επαγγελματίας αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές κατά 50%.

Στο παράδειγμά μας έστω ότι τα 10.000 ευρώ από σύνταξη το 2022 ήταν μετά την παρακράτηση 30% (ισχύον καθεστώς). Έστω κέρδη 2022 βάση των βιβλίων ήταν 8.000 ευρώ. Ο φόρος που θα πλήρωνε θα ήταν 843 ευρώ. Επίσης θα πλήρωνε και τέλος επιτηδεύματος 650 ευρώ. Σύνολο φόρου 1.493 ευρώ.

Ο φόρος με βάση το νέο σύστημα φορολόγησης θα είναι 900 ευρώ (13.104+10% προσαύξηση μισθοδοσίας. Άρα 14.414 ευρώ). Από το ποσό αυτό αφαιρείται το εισόδημα από σύνταξη 10.000. Η ελάχιστη αμοιβή μετά την αφαίρεση των εισοδημάτων διαμορφώνεται σε 4.414 ευρώ. Άρα 10.000 σύνταξη πλέον 4.414, το συνολικό εισόδημα διαμορφώνεται σε 14.414 ευρώ. Φόρος 1.871 ευρώ. Το τέλος επιτηδεύματος θα είναι πλέον 325 ευρώ. Σύνολο φόρου 2.196 ευρώ. Στην περίπτωσή μας θα έχουμε μια αύξηση 703 ευρώ.

Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργείται η παρακράτηση του 30%. Επομένως θα την λαμβάνει στο ακέραιο. Βέβαια θα αλλάξει και ο φόρος.

Μία παγίδα πρόσθετης επιβάρυνσης, πέραν του αυξημένου φόρου που θα κληθούν να πληρώσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, είναι η συλλογή των αποδείξεων που θα πρέπει συγκεντρώσουν μέχρι το τέλος του έτους και συγκεκριμένα έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Μέχρι και πέρυσι, το σύνολο των αποδείξεων που όφειλαν να προσκομίσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι υπολογιζόταν με βάση το ύψος των καθαρών κερδών που δήλωναν.

Από φέτος, όμως, θα υπολογίζονται στο τεκμαρτό εισόδημα, όταν αυτό είναι υψηλότερο. Υπερτερεί δηλαδή το τεκμαρτό του πραγματικού εισοδήματος.

Επομένως, σε περίπτωση που το τεκμαρτό εισόδημα υπερτερεί του πραγματικού, υψηλότερα θα είναι και τα ποσά των αποδείξεων που θα πρέπει να συγκεντρώσουν με ηλεκτρονικό τρόπο.

Έστω ελεύθερος επαγγελματίας δήλωσε φέτος εισόδημα βάση των βιβλίων του 8.000 ευρώ. Αν υποθέσουμε ότι τα ίδια ήταν τα εισοδήματά του το 2022, θα έπρεπε να συγκεντρώσει αποδείξεις 2.400 ευρώ (8.000 Χ 30%).

Έστω ο ελεύθερος επαγγελματίας ασκεί τη δραστηριότητα 20 έτη και δεν έχει προσωπικό, τότε με βάση τον νέο τρόπο υπολογισμού θα πρέπει να δηλώσει εισοδήματα 10.920 + 3.276 (30% προσαύξηση 3 τριετιών). Σύνολο εισοδήματος 14.196 ευρώ.

Με βάση το ποσό των 14.196 ευρώ, θα πρέπει να συγκεντρώσει αποδείξεις 4.259 ευρώ. Επομένως μέσα σε 1 μήνα θα πρέπει να «τρέξει» ώστε να συλλέξει επιπλέον αποδείξεις 1.859 ευρώ (4.259 – 2.400).

Αν δεν μπορέσει να τις «μαζέψει», θα πληρώσει πέναλτι φόρου 409 ευρώ (1.859 Χ 22%).

Κλείνοντας, οι «τυχεροί» (σε σχέση τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής – για κανένα άλλο λόγο), είναι όσοι πήραν κάποια πράγματα έστω την τελευταία στιγμή. Θα αναφέρουμε ενδεικτικά τα καφενεία σε χωριά έως 500 κατοίκους ή σε νησιά έως 3.100 κατοίκους, τους περιπτεράδες ως προς τα καπνικά προϊόντα, τους οδηγούς ταξί μέχρι ποσοστό 25%. Οι άτυχοι είναι οι επαγγελματίες στις λαϊκές αγορές και βέβαια όλοι οι υπόλοιποι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι. Δυστυχώς, όλοι θα περάσουν το 2024 από το ταμείο ώστε να πληρώσουν επιπλέον φόρους.

Τα συμπεράσματα δικά σας…..

Παναγιώτης Ράγγος-Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης

ΠΗΓΗ

Συνεχώς το τελευταίο διάστημα προσπαθούμε να ασχοληθούμε με τον νέο τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης στους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο πλέον είναι σε δημόσια διαβούλευση έως την 27^η Νοεμβρίου 2023. Έχουμε αναφερθεί στο «μπλόκο» που θα επιβάλλει το υπουργείο οικονομικών στην μετατροπή ατομικών επιχειρήσεων σε μονοπρόσωπες εταιρείες (π.χ. μονοπρόσωπη ΙΚΕ, μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε κ.τ.λ.). Όποιος επιχειρήσει να μετατρέπει την ατομική του επιχείρηση με το ίδιο αντικείμενο (αφού την κλείσει) σε μονοπρόσωπη προσωπική εταιρεία, θα φορολογηθεί σε περίπτωση που τα κέρδη του είναι μικρότερα (από το τεκμαρτό) με τον νέο τρόπο υπολογισμού. Το υπουργείο οικονομικών όμως αφήνει ανοιχτό παράθυρο στις συνενώσεις – συνεργασίες ατομικών επιχειρήσεων με το ίδιο αντικείμενο (ίδιο Κ.Α.Δ).

Για παράδειγμα αν είναι δύο ξεχωριστές ατομικές επιχειρήσεις με ίδιο αντικείμενο (και ΚΑΔ) όπως υπηρεσίες υδραυλικού ή υπηρεσίες λογιστή, μπορούν να συνενωθούν σε μία νέα νομική μορφή όπως π.χ. ΙΚΕ. Στην περίπτωση αυτή θα επιτρέπεται. Η ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών με τον τρόπο αυτό θέλει να μειώσει τις ατομικές επιχειρήσεις διότι θεωρεί ότι δύσκολα μπορεί να τις ελέγξει. Άλλωστε το έχουν παραδεχτεί και επίσημα χείλη. Υπάρχει αδυναμία ελέγχου και δεν υπάρχει αντίστοιχο ελεγκτικό προσωπικό για να τους πραγματοποιήσει. Επίσης, όπως θεωρεί η ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών, η ανάλωση του προσωπικού για ελέγχους σε ατομικές επιχειρήσεις με τζίρους κάτω των 10.000 ευρώ, είναι περιττή σπατάλη και δεν αξίζει τον κόπο. Έτσι, επέλεξε την «εύκολη» λύση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης. Είναι ένα εύκολο μέτρο για το υπουργείο οικονομικών και την ΑΑΔΕ ώστε να εισπράξει εύκολα και γρήγορα χρήματα χωρίς ιδιαίτερο κόπο. Το μοντέλο, όπως έχουμε ξανααναφέρει, έχει δοκιμαστεί στο παρελθόν, χωρίς ιδιαίτερη τότε επιτυχία. Κρίθηκε ως αποτυχημένο.

Η επιλογή λοιπόν της εφαρμογής του, έχει ως στόχο, την μετατόπιση μέρους των ατομικών επιχειρήσεων (όσες δεν κλείσουν), στην μετατόπιση μέσω συνένωσης σε άλλες νομικές μορφές. Έτσι θα είναι για την ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών και λιγότερες και θα μπορεί ευκολότερα να τις ελέγξει. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο έλεγχος ενός νομικού προσώπου είναι ευκολότερος. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, ιδιαίτερα στην τήρηση των διπλογραφικών βιβλίων, υπάρχουν αναλυτικές εγγραφές και κινήσεις συναλλαγών, υπάρχει ταμείο στο όνομα του νομικού προσώπου που υποχρεωτικά πρέπει να τηρείται και να ελέγχεται σε καθημερινή βάση, υπάρχουν δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις στο ΓΕΜΗ (Ισολογισμοί, Αποτελέσματα χρήσης, Πρακτικά Γενικής Συνέλευσης και τροποποιήσεις αυτών, καταστατικά κ.ά.). Επίσης, υπάρχουν αναλυτικές τραπεζικές κινήσεις των λογαριασμών και γίνονται συμφωνίες υπολοίπων. Επομένως, οι φορολογικές αρχές έχουν ευκολότερα δεδομένα και στοιχεία στην διάθεσή τους για τον έλεγχο από ό,τι για μία μικρή ατομική επιχείρηση. Επομένως, μια πιθανή μετατόπιση των επιχειρήσεων, από  τα απλογραφικά στα διπλογραφικά βιβλία, να βολεύει τον φορολογικό μηχανισμό. Έτσι, ίσως σιγά σιγά να θέλει να υλοποιήσει το σχέδιο για αυτή την μετατόπιση.

Θα έχει κόστος για τους μικρούς;

Δυστυχώς θα υπάρχει κόστος. Πολλές επιχειρήσεις θα οδηγηθούν «βίαια» στον αφανισμό και στο κλείσιμο της δραστηριότητάς τους χωρίς να το έχουν προγραμματίσει.

Είναι κυνικό;

Και βέβαια είναι. Δυστυχώς όμως στις ημέρες μας κυριαρχούν οι αριθμοί και όχι οι άνθρωποι. Σίγουρα πολλοί άνθρωποι κυρίως κάποιας ηλικίας θα βρεθούν στον «δρόμο». Μέσω των μικρών επιχειρήσεων συντηρούνταν οικογένειες. Τι θα απογίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι;

Θα οδηγηθούν στο ταμείο ανεργίας πριν την ώρα τους;

Αυτό  το σκηνικό δεν θα οδηγήσει το κράτος στο να δώσει περισσότερα επιδόματα, άρα περισσότερα χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό;

Αυτό δεν θα έχει επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία;

Ήδη έχει ανοίξει η συζήτηση για την αύξηση των ορίων ηλικίας με αφορμή την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και του δημογραφικού. Η συζήτηση θα κορυφωθεί ιδιαίτερα πριν από το έτος 2027 που θα υπάρξει επανεξέταση.

Τα συμπεράσματα δικά σας…..

ΠΗΓΗ