Τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων

Δεκτό κατά πλειοψηφία έγινε επί της αρχής και επί των άρθρων, το σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών «Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής».

Υπενθυμίζεται πως στο νομοσχέδιο ενσωματώθηκαν τέσσερις αλλαγές και νομοτεχνικές βελτιώσεις της τελευταίας στιγμής, τις οποίες ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης.

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά, να δούμε τελικά τι τελικά θα ισχύσει, ως προς την τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών. Το φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες δράσεις, όμως εμείς με το παρόν άρθρο, θα συνοψίσουμε τις αλλαγές που θα ισχύσουν για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Πλέον περίπου 730.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι θα έχουν ένα μίνιμουμ τεκμαρτό εισόδημα. Επομένως αν τα πραγματικά εισοδήματα βάσει των βιβλίων είναι μικρότερα από το τεκμαρτό ποσό, θα φορολογηθούν με βάση το τεκμαρτό.

Με το νέο πλαίσιο, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι θα φορολογούνται, κατ’ ελάχιστον με μια ειδική κλίμακα τεκμαρτού εισοδήματος, που θα ισχύσει το 2024 για το εισοδήματα του 2023. Ουσιαστικά, το όλο πλαίσιο αφορά, όσους και όσες δηλώνουν κέρδη λιγότερα από τον κατώτερο μισθό, που πλέον μπαίνει ως κατώτατο όριο εισοδήματος. Θα υπάρχουν βέβαια μεταβλητές, ανάλογα με τα χρόνια, το είδος του επαγγέλματος, τους μισθούς που δίνουν στους εργαζομένους τους, με βάση τον τζίρο.

Με τα νέα δεδομένα, κάθε ελεύθερος επαγγελματίας το 2024 θα φορολογηθεί για ελάχιστη επιχειρηματική αμοιβή που μπορεί να φτάσει έως το ποσό των 50.000 ευρώ ως εξής:

Ø Για τα 3 πρώτα έτη το τεκμαρτό κέρδος θα είναι μηδέν (απαλλαγή)

Ø Για το 4 έτος (2019), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 3.604 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 67% έκπτωση)

Ø Για το 5 έτος (2018), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 7.316 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 33% έκπτωση)

Ø Για το 6 έτος (2017), το τεκμαρτό κέρδος θα είναι 10.920 ευρώ (η βάση εκκίνηση με βάση τον νέο κατώτατο βασικό μισθό εργαζομένου με βάση την τελευταία ΕΓΣΣΕ, 780,00 Χ 14 μήνες)

Βλέπουμε λοιπόν ότι αρχικά θα υπάρχει απαλλαγή για τους νέους επαγγελματίες και έκπτωση. Τι θα ισχύσει όμως μετά;

Για τους παλαιότερους επαγγελματίες θα υπάρχει προσαύξηση στα έτη άσκησης δραστηριότητας που θα είναι 10% για την κάθε τριετία και με ανώτατο όριο τις τρεις τριετίες δηλαδή 30%. Αναλυτικά:

Ø Για 7 έως 9 έτη (2014-2016), τεκμαρτό κέρδος 12.012 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 10%)

Ø Για 10 έως 12 έτη (2011-2013), τεκμαρτό κέρδος 13.104 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 20%)

Ø Για 13 και άνω (προ 2010), τεκμαρτό κέρδος 14.196 ευρώ (10.920 ευρώ Χ 30%)

Επίσης πέρα από τα έτη θα υπάρχει πλέον προσαύξηση για τυχόν υπαλλήλους που διαθέτει η επιχείρηση όπου βάσει μισθοδοσίας γίνεται προσαύξηση 10% των μισθών με ανώτατο όριο τις 15.000 ευρώ.

Αν υπάρχουν υψηλά έσοδα, το τεκμαρτό πλέον προσαυξάνεται κατά 5% επί της διαφοράς από τον μέσο όρο του κλάδου του με βάση τον ΚΑΔ. Υπήρξε βελτίωση στο αρχικό σχέδιο που προέβλεπε αύξηση 35%, 70% ή 100%. Το μέγιστο τεκμαρτό εισόδημα συνυπολογιζόμενου και του υψηλού τζίρου έχει ως ανώτατο όριο τα 50.000 ευρώ.

Ø Οι εκπτώσεις

Από τον νέο τρόπο φορολόγησης θα υπάρχουν εκπτώσεις που είναι οι εξής:

Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% στις εξής περιπτώσεις:

1. Επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία 67% έως 79%

2. Επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους

3. Γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα

4. Γονείς με εξαρτώμενα τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%

5. Γονείς πολύτεκνων οικογενειών

6. Εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος που δεν υπερβαίνει το 25% (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

7. Μείωση του τεκμηρίου σε ποσοστό 67% για όσους ασκούν δραστηριότητα στο 4ο έτος και 33% για τον 5ο χρόνο

8. Μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα θα έχουν οι επαγγελματίες με εποχική δραστηριότητα όπως π.χ τα κυλικεία στα σχολεία και τα τουριστικά επαγγέλματα. Για αυτές τις περιπτώσεις το ύψος του φορολογητέου τεκμαρτού εισοδήματος θα υπολογίζεται με βάση τον πραγματικό χρόνο δραστηριότητας και συγκεκριμένα με βάση τα δωδεκατημόρια. Για παράδειγμα 6 μηνών λειτουργία το ελάχιστο ποσό θα μειώνεται στο μισό δηλαδή για 6/12.

9. Το τεκμήριο μειώνεται για όσους επαγγελματίες αποκτούν εισόδημα από μισθούς, συντάξεις ή από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα καθώς τα ποσά αυτά θα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 14.196 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς 6.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 8.196 ευρώ (14.196-6000).

Ø Οι εξαιρέσεις ή απαλλαγές

Εξαιρούνται του μέτρου της τεκμαρτής φορολόγησης οι εξής περιπτώσεις:

1. Οι αγρότες

2. Οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%

3. Τα καφενεία σε χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους. Αφορά 1.800 επιχειρήσεις όπου τα προσδοκώμενα έσοδα ήταν και είναι περιορισμένα (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

4. Οι ασφαλιστικοί σύμβουλοι που συνεργάζονται σε έως 2 εταιρείες. Είναι κάτι αντίστοιχο με τους εργαζόμενους με «μπλοκάκι» (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

5. Οι επαγγελματίες με δραστηριότητα έως τρία έτη (νέοι στο επάγγελμα)

Ø Εξαίρεση από την προσαύξηση του τεκμηρίου με βάση τον τζίρο θα έχουν τα περίπτερα αλλά μόνο όσον αφορά το κομμάτι του τζίρου που προέρχεται από πωλήσεις καπνοβιομηχανικών προϊόντων (τσιγάρα, λοιπά καπνικά προϊόντα). Αφορά τους υπόχρεους με Κ.Α.Δ «εκμετάλλευση ψιλικών ειδών γενικά 47.19.10.01)», «εκμετάλλευση περιπτέρου με Κ.Α.Δ 47.26» και «λιανικό εμπόριο προϊόντων καπνού σε εξειδικευμένα καταστήματα με Κ.Α.Δ 47,26», για τον προσδιορισμό του ετήσιου κύκλου εργασιών του υπόχρεου και τον προσδιορισμό του μέσου όρου του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κ.Α.Δ δεν λαμβάνονται υπόψη οι πωλήσεις καπνοβιομηχανικών προϊόντων της περ. α’ της παρ.4 του άρθρου 30 του κώδικα Φ.Π.Α (Ν.2859/2000).

Για τους υπόχρεους με Κ.Α.Δ 47.19.10.01, 47.19.10.02 «εκμετάλλευση καταστήματος ψιλικών ειδών γενικά» ως μέσος όρος της περ. γ’, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος ετήσιου κύκλου εργασιών του συνόλου των επιτηδευματιών με τους δύο αυτούς Κ.Α.Δ, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό κύκλο εργασιών. Για την εύρεση του μέσου όρου ετήσιου κύκλου εργασιών των επιτηδευματιών με τους λοιπούς τεταρτοβάθμιους Κ.Α.Δ υπό τον Κ.Α.Δ 47.19, πλην των Κ.Α.Δ 47.19.10.01, 47.19.10.02, δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με Κ.Α.Δ Κ.Α.Δ 47.19.10.01 και 47.19.10.02.

Ø Για τους ασφαλιστικούς συμβούλους που συμβάλλονται σε έως δύο ασφαλιστικές επιχειρήσεις και θα πρέπει να δηλώνουν ως έδρα την οικία τους ανήκουν πλέον στις εξαιρέσεις (αλλαγή της τελευταίας στιγμής).

Ø Η μαχητότητα του τεκμηρίου

Με αφορμή την ψήφιση του νέου φορολογικού νομοσχεδίου, μία από τις διατάξεις που περιλαμβάνει, δίνει τη δυνατότητα στην ατομική επιχείρηση να ζητήσει να εξαιρεθεί από τον νέο τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού. Τι σημαίνει όμως στην πράξη η «μαχητικότητα»;

Στην ουσία ζητείται από την φορολογική αρχή να προβεί σε έλεγχο της επιχείρησης. Στο παρόν άρθρο θα πούμε λίγα πράγματα για τον έλεγχο.

→ Η έννοια του φορολογικού ελέγχου

Ως φορολογικός έλεγχος νοείται κάθε διαδικασία εξέτασης, από ελεγκτές δημοσίων φορολογικών υπηρεσιών, του βαθμού με τον οποίο ο φορολογούμενος έχει δηλώσει ορθά τα εισοδήματα και τα περιουσιακά του στοιχεία, βάση της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας).

Επιπρόσθετα, ο φορολογικός έλεγχος εξετάζει την ακρίβεια των υποβληθέντων φορολογικών εγγράφων, έτσι ώστε οι ελεγκτές να έχουν τη δυνατότητα επιβεβαίωσης του φόρου οφειλής. Ο φορολογικός έλεγχος αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία, μέσω της οποίας οι ελεγκτές καλούνται, μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες, να διαπιστώσουν τον βαθμό που ο φορολογούμενος εκπληρώνει ορθά τις φορολογικές του υποχρεώσεις.

Βασικός σκοπός των φορολογικών ελέγχων είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, με τον νομοθέτη να καθιερώνει τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων για να διαπιστωθεί η εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων των οικονομικών οντοτήτων, σε συνδυασμό με την έκδοση εντολής φορολογικού ελέγχου σύμφωνα με τις νομικές διατάξεις. Στόχος των φορολογικών ελέγχων είναι η δημιουργία ενός αποτελεσματικού οικονομικού συστήματος, το οποίο συμβάλλει στα εξής

Αύξηση δημοσίων εσόδων
Επιτάχυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης
Δίκαιη κατανομή φορολογικών επιβαρύνσεων στο γενικό πληθυσμό
Συμμόρφωση φορολογικών πολιτών
Η διενέργεια φορολογικών ελέγχων είναι το πιο σημαντικό μέσο που διαθέτει η φορολογική διοίκηση για να επιτύχει την αύξηση εσόδων στον κρατικό προϋπολογισμό. Επίσης, ο φορολογικός έλεγχος εκτός από δημοσιονομικό εργαλείο εξασφάλισης του κύριου δημόσιου εισοδήματος, διενεργούμενος βάσει της νομοθεσίας, συμβάλλει στην διασφάλιση της φορολογικής δικαιοσύνης και στην διατήρηση της οικονομικής και κοινωνικής ισορροπίας.

Ο έλεγχος από τη φορολογική αρχή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε επιχείρηση, ανεξαρτήτως εάν φοροδιαφεύγει ή όχι. Το ποιος θα κληθεί από τη φορολογική αρχή για να αιτιολογήσει τα εισοδήματά του δεν μπορεί να προσδιοριστεί εκ των προτέρων, ούτε γίνονται πάντοτε γνωστά στον φορολογούμενο ή την επιχείρηση. Για παράδειγμα ένας φορολογικός έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει κατόπιν καταγγελίας (επώνυμης ή ανώνυμης), επομένως η επιχείρηση δεν μπορεί να το γνωρίζει εκ των προτέρων ώστε να προλάβει την έναρξη του ελέγχου.

Το βασικό στοιχείο που θα πρέπει να έχει μια επιχείρηση, είναι η σωστή οργάνωση. Θα πρέπει συμμορφώνεται επακριβώς με το γράμμα του νόμου. Η φορολογική αρχή μπορεί να προχωρήσει σε προκαταρκτικό έλεγχο με βάση δημοσιευμένα στοιχεία της επιχείρησης, πληροφορίες από τα τραπεζικά ιδρύματα κτλ. Εάν πειστεί η φορολογική αρχή ότι δεν υπάρχουν υπόνοιες τέλεσης φορολογικών παραβάσεων, μπορεί να μην προχωρήσει στην έκδοση εντολής ελέγχου. Ακόμη όμως και αν υπάρξει τελικά φορολογικός έλεγχος, η σωστή οργάνωση μιας επιχείρησης και γενικά η ορθή λειτουργία του λογιστηρίου, θα οδηγήσει στην αποφυγή πληρωμής μεγάλων φόρων και προστίμων.

Η φορολογική αρχή, στο πλαίσιο του διενεργούμενου από αυτήν ελέγχου, κοινοποιεί στην επιχείρηση αίτημα, με το οποίο της ζητά να παρέχει εγγράφως πληροφορίες. Ενδεικτικά η φορολογική αρχή μπορεί να ζητήσει την δικαιολόγηση των δηλωθέντων εισοδημάτων, την απόδειξη των δαπανών της επιχείρησης, να ελέγξει συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις, να κάνει έλεγχο «κλειστής αποθήκης» κ.τ.λ. Η επιχείρηση δια του εκπροσώπου της (διαχειριστής, ιδιοκτήτης, εξουσιοδοτημένος λογιστής κ.ά.), απαντά στο αίτημα με υπομνήματα και προσκομίζοντας τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα, εντός της προθεσμίας που της θέτει η φορολογική διοίκηση. Είναι πολύ κρίσιμο το στάδιο αυτό και η σωστή εκπροσώπηση. Πρέπει να επεξηγηθούν πλήρως όλα όσα μπορεί να θεωρηθούν ύποπτα από τους ελεγκτές που έχουν οριστεί και χειρίζονται τον έλεγχο.

Εφόσον η φορολογική αρχή και οι ελεγκτές της, δεχτούν τους ισχυρισμούς της επιχείρησης, ο έλεγχος «κλείνει» και πληρώνονται τα τυχόν ποσά φόρων που έχουν προκύψει από τον έλεγχο. Υπάρχει περίπτωση να «κλείσει» ο έλεγχος χωρίς καμία χρέωση (πράγμα σπάνιο).

Σε περίπτωση που η φορολογική αρχή δεν πείθεται από τους ισχυρισμούς του φορολογούμενου ή της ελεγχόμενης επιχείρησης, θεωρεί δηλαδή ότι δεν έχει τηρηθεί η φορολογική νομοθεσία, της κοινοποιεί σημείωμα των διαπιστώσεων (πόρισμα του ελέγχου) μαζί με τον προσωρινό προσδιορισμό φόρου. Η ελεγχόμενη επιχείρηση εντός προθεσμίας 20 ημερών θα πρέπει να απαντήσει εγγράφως, πλήρως αιτιολογημένα και με σαφήνεια, τις θέσεις της ώστε να πετύχει την «ανατροπή» της απόφασης και του προσδιορισμού του φόρου. Η ελεγκτική αρχή επεξεργάζεται τις απόψεις της ελεγχόμενης επιχείρησης και εκδίδει της οριστικές πράξεις επιβολής φόρων και προστίμων.

Κατά το στάδιο αυτό, η επιχείρηση πρέπει να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) εντός 30 ημερών από την επίδοσή τους. Η ενδικοφανής προσφυγή συνιστά απαραίτητο στάδιο πριν την προσφυγή στη διοικητική δικαιοσύνη (Διοικητικά Δικαστήρια). Και στο στάδιο αυτό θα πρέπει η επιχείρηση να αποδείξει τους ισχυρισμούς της και τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό στάδιο γιατί η ισχυρισμοί στο στάδιο αυτό θα μεταφερθούν και στα επόμενα στάδια (π.χ διοικητικά δικαστήρια).

Σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή εάν δεν υπάρξει απάντηση εντός 120 ημερών από την κατάθεση της ενδικοφανούς προσφυγής από την ΔΕΔ, η επιχείρηση πλέον μπορεί να προσφύγει στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια εντός προθεσμίας 30 ημερών από την κοινοποίηση σε αυτήν της απορριπτικής απόφασης ή από την συμπλήρωση των ανωτέρω 120 ημερών.

Όλα τα ανωτέρω βέβαια δεν είναι χωρίς κόστος. Θα χρειαστεί χρόνος και χρήμα.

→ Πως μπορεί να ολοκληρωθεί ο έλεγχος χωρίς προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια

Ο έλεγχος μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς να χρειαστεί η προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια, μόνο στην περίπτωση που η ελεγκτική αρχή δεχτεί τους ισχυρισμούς της ελεγχόμενης επιχείρησης. Ο έλεγχος τότε ολοκληρώνεται και πληρώνονται τυχόν ποσά φόρων που προκύπτουν ή βέβαια και στην περίπτωση πλήρους αποδοχής των ισχυρισμών της ελεγχόμενης επιχείρησης από την φορολογική αρχή, οπότε μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς καμία χρέωση. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), θα έχει εκδώσει θετική απόφαση υπέρ της ελεγχόμενης επιχείρησης. Στατιστικά δικαιώνονται επιχειρήσεις σε ποσοστό περίπου 35%.

Ως συμπέρασμα και κλείνοντας το άρθρο, θα θέλαμε να τονίσουμε και πάλι, ότι ο φορολογικός έλεγχος δεν είναι εύκολη υπόθεση. Για να μπορέσει μια επιχείρηση να προβεί η ίδια σε έλεγχο ή όπως εμείς οι λογιστές λέμε στην γλώσσα μας «να προκαλέσει έλεγχο», θα πρέπει να λάβει σοβαρά όλους τους παράγοντες που αναφέρθηκαν. Η σωστή όμως μεθοδολογία, η οργανωμένη αντιμετώπιση, η καλή γνώση της φορολογικής νομοθεσίας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για τη σωστή αντιμετώπιση του ελέγχου και κατ’ επέκταση της επιβολής φόρων.

Να σημειωθεί, πάντως, ότι εάν αμφισβητηθεί το τεκμαρτό εισόδημα και ζητηθεί έλεγχος ο υπόχρεος πρέπει πρώτα να καταβάλει το φόρο που προκύπτει και στη συνέχεια να αναμένει τα αποτελέσματα του ελέγχου όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω.

Ø Παραδείγματα

→ Για νέους ελεύθερους επαγγελματίες

Νέος δικηγόρος με έναρξη το 2022, με 6.000 ευρώ δηλωθέν εισόδημα. Θα πληρώσει μειωμένο φόρο 4,5% και συγκεκριμένα θα πληρώσει φόρο 270 ευρώ. Επειδή θεωρείται νέος δεν θα φορολογηθεί με τον νέο τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού γιατί ανήκει στις εξαιρέσεις των 3 πρώτων ετών. Θα πληρώσει επομένως φόρο 270 ευρώ.

→ Προσαύξηση λόγω τζίρου 5% επί της διαφοράς (αλλαγή της τελευταίας στιγμής)

Έστω αυτοαπασχολούμενος με ετήσιο τζίρο 40.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών βάσει Κ.Α.Δ π.χ έστω 30.000 ευρώ. Υπερβαίνει επομένως τον μέσο όρο Κ.Α.Δ κατά 10.000 ευρώ. Η προσαύξηση με την αλλαγή κατά 5% (από 35%,70% ή 100%), θα εφαρμοστεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα έχουμε 10.000 ευρώ Χ 5%. Το τεκμήριο προσαυξάνεται κατά 500 ευρώ.

→ Προσαύξηση λόγω τζίρου και λόγω απασχόλησης προσωπικού

Έστω ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου με έναρξη δραστηριότητας το 1996, με τζίρο 60.000 ευρώ και δήλωση κερδών 15.000 ευρώ. Έστω ότι πλήρωνε μισθοδοσία 10.000 ευρώ. Έστω ο μέσος όρος Κ.Α.Δ ήταν 40.000 ευρώ. Ο φόρος που πλήρωνε, ανερχόταν στο ποσό των 2.000 ευρώ. Επίσης πλήρωνε τέλος επιτηδεύματος 650 ευρώ. Γενικό σύνολο φόρου 2.650 ευρώ. Για λόγους ευκολίας δεν θα αναφέρουμε την προκαταβολή φόρου. Θυμίζουμε ότι η προκαταβολή φόρου μειώθηκε στο 27,5% από 55%.

Με το νέο σύστημα φορολόγησης θα έχουμε τα εξής:

Βάση υπολογισμού 10.920 ευρώ
Προσαύξηση λόγω ετών 3.376 ευρώ (10.920 Χ 30%)
Προσαύξηση μισθοδοσίας 1.000 ευρώ (10.000 Χ 10%)
Προσαύξηση λόγω τζίρου 5% 2.000 ευρώ (60.000 – 40.000 = 20.000 Χ 10%)
Σύνολοo τεκμαρτού εισοδήματος: 17.296 ευρώ και Φόρος : 2.505 ευρώ. Πλέον τέλος επιτηδεύματος 325 ευρώ (650 Χ 50% μείωση). Τελικός Φόρος : 2.830 ευρώ.

Επιβάρυνση: 2.830 (τεκμαρτός τρόπος) – 2.650 (πραγματικά εισοδήματος): 180 ευρώ.

→ Συνταξιούχος με παράλληλη απασχόληση ως ελεύθερος επαγγελματίας

Έστω κάποιος ελεύθερος επαγγελματίας (άγαμος) που με δύο τριετίες. Το τεκμήριο υπολογίζεται σε 13.104 ευρώ (10.920 Χ 20%). Έστω ότι δηλώνει εισόδημα από σύνταξη ύψους 10.000 ευρώ. Το τεκμήριο μειώνεται στα 3.104 ευρώ. Θυμίζουμε ότι ο συνταξιούχος από την 1η Ιανουαρίου 2024 που θα συνεχίζει να εργάζεται θα δει την κατάργηση της παρακράτησης κατά 30% επί της σύνταξής του. Θα πληρώνει ως ελεύθερος επαγγελματίας αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές κατά 50%.

Στο παράδειγμά μας έστω ότι τα 10.000 ευρώ από σύνταξη το 2022 ήταν μετά την παρακράτηση 30% (ισχύον καθεστώς). Έστω κέρδη 2022 βάση των βιβλίων ήταν 8.000 ευρώ. Ο φόρος που θα πλήρωνε θα ήταν 843 ευρώ. Επίσης θα πλήρωνε και τέλος επιτηδεύματος 650 ευρώ. Σύνολο φόρου 1.493 ευρώ.

Ο φόρος με βάση το νέο σύστημα φορολόγησης θα είναι 900 ευρώ (13.104+10% προσαύξηση μισθοδοσίας. Άρα 14.414 ευρώ). Από το ποσό αυτό αφαιρείται το εισόδημα από σύνταξη 10.000. Η ελάχιστη αμοιβή μετά την αφαίρεση των εισοδημάτων διαμορφώνεται σε 4.414 ευρώ. Άρα 10.000 σύνταξη πλέον 4.414, το συνολικό εισόδημα διαμορφώνεται σε 14.414 ευρώ. Φόρος 1.871 ευρώ. Το τέλος επιτηδεύματος θα είναι πλέον 325 ευρώ. Σύνολο φόρου 2.196 ευρώ. Στην περίπτωσή μας θα έχουμε μια αύξηση 703 ευρώ.

Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργείται η παρακράτηση του 30%. Επομένως θα την λαμβάνει στο ακέραιο. Βέβαια θα αλλάξει και ο φόρος.

Μία παγίδα πρόσθετης επιβάρυνσης, πέραν του αυξημένου φόρου που θα κληθούν να πληρώσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, είναι η συλλογή των αποδείξεων που θα πρέπει συγκεντρώσουν μέχρι το τέλος του έτους και συγκεκριμένα έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Μέχρι και πέρυσι, το σύνολο των αποδείξεων που όφειλαν να προσκομίσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι υπολογιζόταν με βάση το ύψος των καθαρών κερδών που δήλωναν.

Από φέτος, όμως, θα υπολογίζονται στο τεκμαρτό εισόδημα, όταν αυτό είναι υψηλότερο. Υπερτερεί δηλαδή το τεκμαρτό του πραγματικού εισοδήματος.

Επομένως, σε περίπτωση που το τεκμαρτό εισόδημα υπερτερεί του πραγματικού, υψηλότερα θα είναι και τα ποσά των αποδείξεων που θα πρέπει να συγκεντρώσουν με ηλεκτρονικό τρόπο.

Έστω ελεύθερος επαγγελματίας δήλωσε φέτος εισόδημα βάση των βιβλίων του 8.000 ευρώ. Αν υποθέσουμε ότι τα ίδια ήταν τα εισοδήματά του το 2022, θα έπρεπε να συγκεντρώσει αποδείξεις 2.400 ευρώ (8.000 Χ 30%).

Έστω ο ελεύθερος επαγγελματίας ασκεί τη δραστηριότητα 20 έτη και δεν έχει προσωπικό, τότε με βάση τον νέο τρόπο υπολογισμού θα πρέπει να δηλώσει εισοδήματα 10.920 + 3.276 (30% προσαύξηση 3 τριετιών). Σύνολο εισοδήματος 14.196 ευρώ.

Με βάση το ποσό των 14.196 ευρώ, θα πρέπει να συγκεντρώσει αποδείξεις 4.259 ευρώ. Επομένως μέσα σε 1 μήνα θα πρέπει να «τρέξει» ώστε να συλλέξει επιπλέον αποδείξεις 1.859 ευρώ (4.259 – 2.400).

Αν δεν μπορέσει να τις «μαζέψει», θα πληρώσει πέναλτι φόρου 409 ευρώ (1.859 Χ 22%).

Κλείνοντας, οι «τυχεροί» (σε σχέση τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής – για κανένα άλλο λόγο), είναι όσοι πήραν κάποια πράγματα έστω την τελευταία στιγμή. Θα αναφέρουμε ενδεικτικά τα καφενεία σε χωριά έως 500 κατοίκους ή σε νησιά έως 3.100 κατοίκους, τους περιπτεράδες ως προς τα καπνικά προϊόντα, τους οδηγούς ταξί μέχρι ποσοστό 25%. Οι άτυχοι είναι οι επαγγελματίες στις λαϊκές αγορές και βέβαια όλοι οι υπόλοιποι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι. Δυστυχώς, όλοι θα περάσουν το 2024 από το ταμείο ώστε να πληρώσουν επιπλέον φόρους.

Τα συμπεράσματα δικά σας…..

Παναγιώτης Ράγγος-Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης

ΠΗΓΗ

Τι αλλάζει στην καθημερινότητά μας με το φορολογικό νομοσχέδιο – Οι 10 ανατροπές

Αναμένονται έσοδα που θα προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ ετησίως

Ο νόμος που ψηφίστηκε χθες στη Βουλή αποτελεί μία πολυεπίπεδη παρέμβαση για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, όπως αναφέρει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε ανακοίνωσή του. Περιλαμβάνει μια σειρά ρυθμίσεων που επηρεάζουν το σύνολο των πολιτών και των επιχειρήσεων δίνοντας έμφαση ιδιαίτερα στα υψηλά εισοδήματα και εκεί που υπάρχουν μεγάλες εστίες φοροδιαφυγής. Ενδεικτικά αναφέρονται η υποχρεωτική ανάρτηση εσόδων και δαπανών στο MyData, η διακοπή συνεργασίας των εταιριών εμπορίας καυσίμων με παραβάτες λαθρεμπορίας, η απαγόρευση της χρήσης μετρητών στις αγοραπωλησίες ακινήτων, η ρύθμιση της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων καθώς και η εισαγωγή ενός νέου και δικαιότερου συστήματος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.

Οι παρεμβάσεις που εισάγονται αναμένεται να αποφέρουν σταδιακά μέχρι το 2027 έσοδα που θα προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ ετησίως.

Ήδη από το επόμενο έτος:

-Μετά από πολλά χρόνια μισθωτοί και συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεσοσταθμικά χαμηλότερο φόρο από τους ελεύθερους επαγγελματίες.

-Οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής θα οδηγήσουν το 2024 σε αύξηση των δαπανών για την Υγεία και τα δημόσια νοσοκομεία κατά 481 εκατ. ευρώ και για την Παιδεία κατά 255 εκατ.,

– 100 εκατ. ευρώ που μέχρι σήμερα καταβάλλονται σε ελεύθερους επαγγελματίες που κατά κανόνα υποδηλώνουν εισοδήματα και ως εκ τούτου δεν τα δικαιούνται, θα ανακατευθυνθούν σε επιδόματα προς εκείνους που πραγματικά τα δικαιούνται.

-Το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% για ΟΛΟΥΣ τους ελεύθερους επαγγελματίες και καταργείται σταδιακά σε ορίζονται 2ετίας.

Πιο αναλυτικά, με τον νέο νόμο και με τις διοικητικές παρεμβάσεις που παράλληλα εφαρμόζονται:

  1. Προχωρά άμεσα η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Η ολοκλήρωση της προγραμματίζεται για τους πρώτους μήνες του 2024. Επιπλέον, αναμένεται άμεσα η έκδοση της σχετικής ΚΥΑ, ώστε τα POS να επεκταθούν σε ολόκληρη τη λιανική.
  2. Καθίσταται υποχρεωτική η υποβολή των στοιχείων στο σύστημα MyData. Εντός του 2024 γίνεται υποχρεωτική η ανάρτηση εσόδων και δαπανών στο Τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να είναι μικρότερα από τα έξοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα. Επίσης, οι δαπάνες μιας επιχείρησης που δεν έχουν διαβιβαστεί δεν θα εκπίπτουν.
  3. Γίνονται υποχρεωτικά τα ηλεκτρονικά τιμολόγια και εφαρμόζεται το ψηφιακό δελτίο αποστολής: Μόλις ληφθεί η απαιτούμενη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εφαρμοστεί υποχρεωτικά ηλεκτρονική τιμολόγηση. Μέχρι να γίνει υποχρεωτική, ωστόσο, επεκτείνονται τα κίνητρα για όσους την εφαρμόζουν νωρίτερα. Τα κίνητρα είναι τα εξής: Ταχύτερες επιστροφές φόρων, παραγραφή φορολογικών υποθέσεων στα τρία χρόνια και υπεραποσβέσεις για τεχνολογικό εξοπλισμό για όλες τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες που εκδίδουν αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο τα τιμολόγια τους τα οποία διαβιβάζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA. Παράλληλα, εφαρμόζεται στην αρχή του 2024 πιλοτικά και μέχρι το τέλος του έτους υποχρεωτικά το ψηφιακό δελτίο αποστολής.
  4. Αποθαρρύνονται οι συναλλαγές με μετρητά. Τα πρόστιμα για συναλλαγές άνω των 500 ευρώ με μετρητά αυξάνονται στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής. Σήμερα το ύψος του προστίμου ανέρχεται στα 100 ευρώ.
  5. Απαγορεύονται οι αγοραπωλησίες ακινήτων με μετρητά – Δεκτά μόνο τραπεζικά μέσα πληρωμής:
  • Το τίμημα για αγοραπωλησίες ακινήτων θα καταβάλλεται αποκλειστικά με τραπεζικά μέσα πληρωμής.
  • Το συμβόλαιο που καταγράφει προκαταβολή, μερική ή ολική εξόφληση με μετρητά είναι άκυρο και απαγορεύεται η μεταγραφή του.
  • Οι παραβάτες τιμωρούνται με πρόστιμο ίσο με το 10% του τιμήματος που καταβλήθηκε με μετρητά, κατ’ ελάχιστο 10.000 και μέχρι 500.000 ευρώ ανά παράβαση.
  1. Ορίζονται νέο, δικαιότεροι κανόνες στις βραχυχρόνιες μισθώσεις: Με τις ρυθμίσεις που εισάγονται, από 1.1.2024:

– Τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν 3 ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας (με ανάλογες ασφαλιστικές εισφορές, τέλος επιτηδεύματος και ΦΠΑ από το πρώτο ακίνητο).

– Επεκτείνεται το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5% επί των εσόδων, υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης σε όλους όσοι δραστηριοποιούνται στον κλάδο, ανεξαρτήτως πλήθους ακινήτων.

– Αντικαθίσταται ο φόρος διαμονής από το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» που θα επιβαρύνει και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με 1,5 ευρώ / ημέρα.

– Αυστηροποιούνται τα πρόστιμα για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης. Το νέο πρόστιμο ορίζεται, ανά φορολογικό έτος, στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του τελευταίου φορολογικού έτους και κατ’ ελάχιστο 5.000€.

– Τίθεται όριο 60 ημερών στη διάρκεια της μίσθωσης προκειμένου να λογίζεται ως βραχυχρόνια. Το όριο των 60 ημερών αφορά στη διάρκεια κάθε μίσθωσης ξεχωριστά.

– Στην περίπτωση που διατίθεται προς βραχυχρόνια μίσθωση το σύνολο των διαμερισμάτων πολυκατοικίας ή συγκροτήματος κατοικιών, θα θεωρείται τουριστικό κατάλυμα και θα πρέπει να διαθέτει την αντίστοιχη αδειοδότηση.

  1. Δρακόντεια μέτρα για το λαθρεμπόριο καυσίμων: Οι αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο στον τομέα αυτό αποτελούν τις αυστηρότερες διατάξεις για το λαθρεμπόριο που έχει περάσει από οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση. Ειδικότερα, οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων καθίστανται σύμμαχοι στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και υποχρεούνται:

– να τηρούν και να επικαιροποιούν τα στοιχεία του φορολογικού μητρώου των πρατηρίων,

– να ελέγχουν τις άδειες λειτουργίας των πρατηρίων, τα πιστοποιητικά των δεξαμενών και αντλιών και τη λειτουργία του ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης και ηλεκτρονικής μετάδοσης δεδομένων εισροών – εκροών,
– να πραγματοποιούν τουλάχιστον έναν έλεγχο ετησίως της χημικής σύνθεσης των καυσίμων στα πρατήρια,

– να παρέχουν στην ΑΑΔΕ πληροφορίες για παραβάσεις τέλεσης ή επικείμενης τέλεσης λαθρεμπορίας / νοθείας καυσίμων, ή φοροδιαφυγής,

– να διακόψουν τη συνεργασία με παραβατικά πρατήρια και αφαίρεσης των σημάτων και εξοπλισμού που τους έχουν παρασχεθεί από τις εταιρείας εμπορίας καυσίμων καθώς και με όλα τα πρατήρια που ανήκουν στα ίδια πρόσωπα σε περίπτωση διαπίστωσης λαθρεμπορίας ή νοθείας,

Προβλέπονται κυρώσεις για μη τήρηση των μέτρων δέουσας επιμέλειας από τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και δημοσιοποίηση των κυρώσεων αυτών σε ετήσια βάση

Επιπρόσθετα, η κύρωση της σφράγισης για νοθεία ή λαθρεμπορία καυσίμων, καθώς και για παραποίηση φορολογικών μηχανισμών ορίζεται σε 3 έτη στην εγκατάσταση, ανεξάρτητα από το εάν κατά το χρόνο επιβολής της σφράγισης, αυτή χρησιμοποιείται από την παραβατική επιχείρηση ή από άλλη που άνοιξε στη θέση της ενώ για την προστασία των εκμισθωτών, προβλέπεται δικαίωμα να ζητούν επιπλέον εγγύηση μισθωμάτων δύο ετών.

  1. Εισάγεται ένα νέο, δικαιότερο σύστημα φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες:

Το νέο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών λαμβάνει ως σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό, θεωρώντας ότι δεν μπορεί ένας ελεύθερος επαγγελματίας να έχει εισόδημα μικρότερο από έναν εργαζόμενο. Δηλαδή τα ποσά που υποχρεωτικά θα δηλώνουν πλέον ως έσοδα δεν μπορεί να υπολείπονται των 10.920 ευρώ/έτος.

Έτσι, προβλέπεται ότι με ήπιο τρόπο η φορολογία των ελευθέρων επαγγελματιών θα αυξηθεί από το 0,8% του ΑΕΠ σήμερα στο 1,1% (ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται σε 2,2%). Έτσι, από το 2024 και μετά από πολλά χρόνια, μισθωτοί και συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεσοσταθμικά χαμηλότερο φόρο από τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Επιπλέον, βασική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι πως οι συνεπείς -μέχρι τώρα- με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις ελεύθεροι επαγγελματίες θα έχουν ή μηδενική επίπτωση ή θα δουν μέχρι και μείωση των φορολογικών τους βαρών λόγω της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος.

Σημειώνεται ότι τα εισοδήματα από συντάξεις, όπως και από μισθωτή εργασία, αλλά και από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-5.000).

Επιπλέον, τονίζεται ότι το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% από το 2024 για ΟΛΟΥΣ τους επαγγελματίες, ασχέτως του αν δηλώνουν εισοδήματα υψηλότερα από το ελάχιστο τεκμαρτό καθαρό εισόδημα. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνεται το τέλος και για κάθε υποκατάστημα των φυσικών προσώπων, (στα 300 ευρώ από 600 ευρώ που ισχύει σήμερα). Το τέλος επιτηδεύματος θα καταργηθεί σε ορίζοντα διετίας.

Επισημαίνεται ότι:

Το τεκμήριο είναι μαχητό. Το τεκμήριο είναι μαχητό όταν συντρέχουν μια σειρά από λόγοι όπως:

– στρατιωτική θητεία,

– φυλάκιση,

– νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική,

– αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία,

– εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας,

– ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους,

– απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον,

– άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας που εμποδίζουν την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Υπογραμμίζεται, ωστόσο, ότι όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες διατηρούν το δικαίωμα να αμφισβητήσουν το τεκμήριο με την προϋπόθεση να ζητήσουν έλεγχο για να υποστηρίξουν τη θέση τους.

Επιπρόσθετα, προκειμένου να μην υπάρχει εξισωτική αντίληψη, το ύψος της προσωπικής αυτής συνεισφοράς προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό της φορολογίας λαμβάνονται υπόψιν:

– Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξημένος κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.

– το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, η προσαύξηση ανέρχεται στο 5% επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του Κ.Α.Δ. Yπογραμμίζεται ότι ειδική εξαίρεση- για τα προϊόντα καπνού- από την επιβάρυνση λόγω του κριτηρίου τζίρου προβλέπεται για τα περίπτερα, επειδή εμπορεύονται προϊόντα με χαμηλό περιθώριο κέρδους.

– Το 10% του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού με όριο τις 15.000 ευρώ.

Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε 50.000 ευρώ και είναι το άθροισμα των τριών συντελεστών που προαναφέρθηκαν.

Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% στις εξής περιπτώσεις:

  • Για όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας 67-79%,
  • Μονογονείς με ανήλικα τέκνα,
  • Πολύτεκνους,
  • Γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν νοητική ή σωματική αναπηρία τουλάχιστον 67%,
  • Για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους, καθώς και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους,
  • Για τους επαγγελματίες που διαθέτουν μερίδιο μέχρι 25% σε ταξί.

Απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμήριο:

  • Όσοι έχουν αναπηρία από 80% και πάνω,
  • Οι αγρότες,
  • Οι επαγγελματίες που αμείβονται με μπλοκάκι και με έως 3 εργοδότες,
  • Οι ασφαλιστικοί σύμβουλοι που συνεργάζονται με μέχρι 2 εταιρείες οι οποίοι προσομοιάζουν με το καθεστώς των εργαζόμενων με «μπλοκάκι»,
  • Τα καφενεία σε χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους και νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους.

Ειδικές προβλέψεις για τους νέους: Οι ελεύθεροι επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα θα έχουν τις ακόλουθες μειώσεις της ελάχιστης αμοιβής:

  • 100% (πλήρης απαλλαγή) για τα 3 πρώτα χρόνια,
  • 67% μείωση για τον 4ο χρόνο
  • 33% μείωση για τον 5ο χρόνο.

Ειδική μέριμνα υπάρχει για εκείνες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες όπου εκ του νόμου μπαίνουν χρονικοί περιορισμοί λειτουργίας εντός του φορολογικού έτους (π.χ. κυλικεία). Σε αυτές, το τεκμήριο εφαρμόζεται αναλογικά με τους μήνες λειτουργίας τους.

Ορίζεται μεταβατική διάταξη με την οποία οι επαγγελματίες που θα φορολογηθούν για τα φετινά (2023) εισοδήματα με το τεκμήριο, θα πληρώσουν το 2024 μειωμένη κατά 50% προκαταβολή φόρου, υπολογιζόμενη πάνω στη διαφορά τεκμαρτού και δηλωθέντος κέρδους.

Για την αντιμετώπιση καταχρηστικών ενεργειών, για μια 4ετία μετά την ψήφιση του νόμου, ορίζεται ότι φορολογούμενος που διακόπτει το ελεύθερο επάγγελμα και συμμετέχει ως μοναδικός μέτοχος ή εταίρος σε μονοπρόσωπη εταιρεία που ασκεί την ίδια επιχειρηματική δραστηριότητα, μπορεί να φορολογείται με το τεκμήριο αν από τη σύγκριση των φόρων στις δυο περιπτώσεις προκύπτει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση.

Προβλέπεται ότι η προσαύξηση λόγω ΚΑΔ δεν ισχύει όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ή όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τους 30. Διευκρινίζεται επίσης ότι για τον υπολογισμό του μέσου όρου του κύκλου εργασιών δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό τζίρο.

Τέλος, η μεταφορά ζημιών που ήδη προβλέπεται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος συνεχίζει να ισχύει για τα εισοδήματα που προσδιορίζονται λογιστικά ανεξάρτητα από την εφαρμογή του τεκμηρίου.

  1. Γίνεται δικαιότερη η κατανομή των κοινωνικών επιδομάτων: Η εξοικονόμηση από την διακοπή της χορήγησης επιδομάτων (π.χ. επιδόματα τέκνων, στέγασης, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα κ.λπ.) στους ελεύθερους επαγγελματίες που μέχρι πρότινος υποδήλωναν τα εισοδήματα τους και ως εκ τούτου δεν τα δικαιούνταν υπολογίζεται σε 100 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα διατεθούν για την αύξηση των επιδομάτων αυτών για τους πραγματικούς δικαιούχους.
  2. Ενισχύονται οι υποδομές Υγείας & Παιδείας: Συνολικά οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στην πλήρη εφαρμογή τους μέχρι το 2027 θα προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ ετησίως. Μόνο από τις ρυθμίσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες τα έσοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 552 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος. Έτσι, θα δημιουργηθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια προκειμένου να αυξηθούν από το 2024 οι δαπάνες για την υγεία και τα δημόσια νοσοκομεία κατά 481 εκατ. ευρώ και για την παιδεία κατά 255 εκατ.

Αύξηση των ελέγχων

Σημειώνεται, τέλος, ότι με τις παραπάνω παρεμβάσεις απελευθερώνονται σημαντικοί ανθρώπινοι πόροι από την ΑΑΔΕ για την πραγματοποίηση περισσότερων και πιο διεισδυτικών ελέγχων. Ειδικότερα, στους νέους μηχανισμούς για διαφανείς και αποτελεσματικούς ελέγχους αξιοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία προβλέπεται η χρήση καμερών στους φορολογικούς ελέγχους (εντός ή εκτός των επαγγελματικών εγκαταστάσεων των φορολογουμένων) μετά από ενημέρωση των φορολογουμένων καθώς και στις προγραμματισμένες συναντήσεις των ελεγκτών με τους φορολογούμενους στα γραφεία της ΑΑΔΕ. Επιπρόσθετα, διευρύνεται η χρήση έμμεσων τεχνικών ελέγχου όταν:

  • δηλώνεται ζημία σε 3 τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης,
  • υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων,
  • ο συντελεστής μικτού κέρδους από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων
  • όταν η επιχείρηση δεν προσκομίζει στοιχεία που ζητά η φορολογική διοίκηση, ύστερα από 2 προσκλήσεις.

ΠΗΓΗ

ΤΕΚΜΑΡΤΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ: Η εφαρμογή του στις ατομικές επιχειρήσεις θα οδηγήσει σε νέες μορφές συνεργασιών με αλλαγή της νομικής τους μορφής – Οι συνέπειες

Συνεχώς το τελευταίο διάστημα προσπαθούμε να ασχοληθούμε με τον νέο τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης στους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο πλέον είναι σε δημόσια διαβούλευση έως την 27η Νοεμβρίου 2023. Έχουμε αναφερθεί στο «μπλόκο» που θα επιβάλλει το υπουργείο οικονομικών στην μετατροπή ατομικών επιχειρήσεων σε μονοπρόσωπες εταιρείες (π.χ. μονοπρόσωπη ΙΚΕ, μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε κ.τ.λ.). Όποιος επιχειρήσει να μετατρέπει την ατομική του επιχείρηση με το ίδιο αντικείμενο (αφού την κλείσει) σε μονοπρόσωπη προσωπική εταιρεία, θα φορολογηθεί σε περίπτωση που τα κέρδη του είναι μικρότερα (από το τεκμαρτό) με τον νέο τρόπο υπολογισμού. Το υπουργείο οικονομικών όμως αφήνει ανοιχτό παράθυρο στις συνενώσεις – συνεργασίες ατομικών επιχειρήσεων με το ίδιο αντικείμενο (ίδιο Κ.Α.Δ).

Για παράδειγμα αν είναι δύο ξεχωριστές ατομικές επιχειρήσεις με ίδιο αντικείμενο (και ΚΑΔ) όπως υπηρεσίες υδραυλικού ή υπηρεσίες λογιστή, μπορούν να συνενωθούν σε μία νέα νομική μορφή όπως π.χ. ΙΚΕ. Στην περίπτωση αυτή θα επιτρέπεται. Η ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών με τον τρόπο αυτό θέλει να μειώσει τις ατομικές επιχειρήσεις διότι θεωρεί ότι δύσκολα μπορεί να τις ελέγξει. Άλλωστε το έχουν παραδεχτεί και επίσημα χείλη. Υπάρχει αδυναμία ελέγχου και δεν υπάρχει αντίστοιχο ελεγκτικό προσωπικό για να τους πραγματοποιήσει. Επίσης, όπως θεωρεί η ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών, η ανάλωση του προσωπικού για ελέγχους σε ατομικές επιχειρήσεις με τζίρους κάτω των 10.000 ευρώ, είναι περιττή σπατάλη και δεν αξίζει τον κόπο. Έτσι, επέλεξε την «εύκολη» λύση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης. Είναι ένα εύκολο μέτρο για το υπουργείο οικονομικών και την ΑΑΔΕ ώστε να εισπράξει εύκολα και γρήγορα χρήματα χωρίς ιδιαίτερο κόπο. Το μοντέλο, όπως έχουμε ξανααναφέρει, έχει δοκιμαστεί στο παρελθόν, χωρίς ιδιαίτερη τότε επιτυχία. Κρίθηκε ως αποτυχημένο.

Η επιλογή λοιπόν της εφαρμογής του, έχει ως στόχο, την μετατόπιση μέρους των ατομικών επιχειρήσεων (όσες δεν κλείσουν), στην μετατόπιση μέσω συνένωσης σε άλλες νομικές μορφές. Έτσι θα είναι για την ΑΑΔΕ και το υπουργείο οικονομικών και λιγότερες και θα μπορεί ευκολότερα να τις ελέγξει. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο έλεγχος ενός νομικού προσώπου είναι ευκολότερος. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, ιδιαίτερα στην τήρηση των διπλογραφικών βιβλίων, υπάρχουν αναλυτικές εγγραφές και κινήσεις συναλλαγών, υπάρχει ταμείο στο όνομα του νομικού προσώπου που υποχρεωτικά πρέπει να τηρείται και να ελέγχεται σε καθημερινή βάση, υπάρχουν δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις στο ΓΕΜΗ (Ισολογισμοί, Αποτελέσματα χρήσης, Πρακτικά Γενικής Συνέλευσης και τροποποιήσεις αυτών, καταστατικά κ.ά.). Επίσης, υπάρχουν αναλυτικές τραπεζικές κινήσεις των λογαριασμών και γίνονται συμφωνίες υπολοίπων. Επομένως, οι φορολογικές αρχές έχουν ευκολότερα δεδομένα και στοιχεία στην διάθεσή τους για τον έλεγχο από ό,τι για μία μικρή ατομική επιχείρηση. Επομένως, μια πιθανή μετατόπιση των επιχειρήσεων, από  τα απλογραφικά στα διπλογραφικά βιβλία, να βολεύει τον φορολογικό μηχανισμό. Έτσι, ίσως σιγά σιγά να θέλει να υλοποιήσει το σχέδιο για αυτή την μετατόπιση.

Θα έχει κόστος για τους μικρούς;

Δυστυχώς θα υπάρχει κόστος. Πολλές επιχειρήσεις θα οδηγηθούν «βίαια» στον αφανισμό και στο κλείσιμο της δραστηριότητάς τους χωρίς να το έχουν προγραμματίσει.

Είναι κυνικό;

Και βέβαια είναι. Δυστυχώς όμως στις ημέρες μας κυριαρχούν οι αριθμοί και όχι οι άνθρωποι. Σίγουρα πολλοί άνθρωποι κυρίως κάποιας ηλικίας θα βρεθούν στον «δρόμο». Μέσω των μικρών επιχειρήσεων συντηρούνταν οικογένειες. Τι θα απογίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι;

Θα οδηγηθούν στο ταμείο ανεργίας πριν την ώρα τους;

Αυτό  το σκηνικό δεν θα οδηγήσει το κράτος στο να δώσει περισσότερα επιδόματα, άρα περισσότερα χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό;

Αυτό δεν θα έχει επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία;

Ήδη έχει ανοίξει η συζήτηση για την αύξηση των ορίων ηλικίας με αφορμή την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και του δημογραφικού. Η συζήτηση θα κορυφωθεί ιδιαίτερα πριν από το έτος 2027 που θα υπάρξει επανεξέταση.

Τα συμπεράσματα δικά σας…..

ΠΗΓΗ